Kültürlerarası Psikoloji
Cross-cultural Psychology
Tanım
İnsan davranışı ve zihinsel süreçlerindeki evrensel kalıplar ile kültürel olarak şekillenen farklılıkları, uluslararası ve antropolojik verileri harmanlayarak inceleyen psikoloji alt dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bireyselci kültürlerde (örneğin ABD) yetişen bir bireyin benlik saygısı ölçeğinde kişisel başarılarını ön plana çıkarması beklenirken, kolektivist kültürlerde (örneğin Japonya) yetişen bir bireyin aynı ölçekte grup uyumunu ve sosyal sorumlulukları merkeze alması kültürlerarası psikolojinin saha verilerine somut bir örnektir.
Derin Analiz
Batı merkezli (WEIRD: Batılı, Eğitimli, Endüstriyel, Zengin, Demokratik) akademik psikoloji paradigmasının evrensellik iddiasını ampirik olarak test eder ve sınırlarını genişletir. Metodolojik olarak etnosentrizmi minimize etmeyi amaçlar; bu bağlamda emik (kültüre özgü) ve etik (kültürler arası evrensel) yaklaşımları karşılaştırmalı olarak analiz eder. Sosyal psikoloji ve antropoloji ile sıkı bir epistemolojik ortaklık kurarak, bilişsel süreçlerin, duygulanımın ve benlik algısının ekolojik ve sosyokültürel bağlamla nasıl etkileşime girdiğini ampirik yöntemlerle inceler.
Etimoloji
İngilizce 'cross-' [çapraz, -ler arası] + 'cultural' [Latince 'cultura', ekin/tarım, zamanla zihinsel gelişim ve yaşam biçimi anlamı kazanmıştır] + 'psychology' [Yunanca 'psyche' (ruh, nefes) + 'logia' (bilim, çalışma)].
Karıştırmayın
Etnik psikoloji (aynı ülke içindeki azınlık veya etnik grupları inceler) ve çokkültürlü psikoloji (çok kültürlü toplumlardaki bireylerin psikolojik dinamiklerine odaklanır).