Eşdeğerlik
Equivalence
Tanım
İki veya daha fazla öğe, ölçek, değişken ya da uyarıcının birbirinin yerini alabilmesine olanak tanıyan karşılıklı ilişki durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir depresyon ölçeğinin hem İngilizce hem de Türkçe formlarının Türk ve Amerikan örneklemlerinde aynı klinik çıktıyı ve eşdeğer semptom şiddetini vermesini sağlamak amacıyla yapılan çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi çalışması.
Derin Analiz
Psikometri ve deneysel metodolojide eşdeğerlik, ölçme araçlarının farklı örneklemlerde, kültürlerde veya zaman dilimlerinde aynı psikolojik yapıları aynı hassasiyetle temsil edip etmediğini belirleyen kritik bir psikometrik özelliktir. Özellikle ölçme değişmezliği (measurement invariance) bağlamında ele alınır; yapısal, metrik ve skaler eşdeğerlik kademeleri, test puanlarının geçerliliğini ve çapraz kültürel karşılaştırılabilirliğini doğrudan manipüle eder. İstatistiksel modellemede, hata varyanslarının ve faktör yüklerinin eşitliği üzerinden test edilerek verinin güvenilirliği tescillenir.
Etimoloji
Latince 'aequus' (eşit) ve 'valere' (değerinde olmak, güçlü olmak) sözcüklerinin birleşiminden türetilen 'aequivalentia' kavramından evrilmiştir.
Karıştırmayın
Özdeşlik (identity) kavramıyla karıştırılır; eşdeğerlik öğelerin birebir aynı olmasını değil, fonksiyonel veya ölçümsel olarak birbirinin yerini alabilme kapasitesini ifade eder.