Ölçme Değişmezliği
Measurement İnvariance
Tanım
Bir psikometrik aracın veya ölçeğin, farklı grup ve popülasyonlarda aynı yapısal özellikleri aynı psikolojik anlamda ölçtüğünü gösteren istatistiksel özellik.
Örnek Vaka / Uygulama
Geliştirilen bir depresyon ölçeğinin hem kadın hem de erkek katılımcılar üzerinde aynı psikopatolojik yapıyı ölçüp ölçmediğini anlamak için çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi yapılır. Eğer model parametreleri gruplar arasında eşitsizlik gösterirse, ölçek maddelerinin cinsiyete göre farklı anlamlar taşıdığı (ölçme değişmezliğinin ihlal edildiği) kabul edilir.
Derin Analiz
Psikometri ve çok değişkenli istatistikte, özellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA) ve Çoklu Grup Yapısal Eşitlik Modellemesi (MGM-SEM) süreçlerinde kritik bir öneme sahiptir. Ölçme değişmezliği, test puanlarının grup üyeliğinden (cinsiyet, kültür, yaş vb.) bağımsız olarak aynı psikolojik yapıyı temsil edip etmediğini test eder. Yapısal eşitlik modellerinde sırasıyla konfigüral (biçimsel), metrik (zayıf faktör yükleri), skaler (güçlü kesme noktaları) ve katı (artık varyanslar) değişmezlik basamakları incelenir. Skaler değişmezlik sağlanmadan gruplar arası ortalama puan kıyaslamaları yapmak psikometrik açıdan geçersizdir çünkü gözlenen farkların gerçek bireysel farklılıklardan mı yoksa maddelerin farklı yorumlanmasından mı kaynaklandığı ayırt edilemez.
Etimoloji
İngilizce 'measurement' (ölçüm, Latince 'mensura' [ölçmek]) ve 'invariance' (değişmezlik, Latince 'in-' [olumsuzluk] + 'variare' [değiştirmek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Güvenilirlik ve geçerlilik kavramlarıyla karıştırılır; ancak güvenilirlik hatasız ölçümü, ölçme değişmezliği ise bu ölçümün farklı gruplar arasında eşdeğer psikometrik özellikler sergilemesini ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Doğrulayıcı Faktör Analizi
Doğrulayıcı Faktör Analizi
Confirmatory Factor Analysis (CFA)
Gözlenen değişkenler arasındaki ilişkilerin, önceden belirlenmiş teorik hipotezlere ve gizil (latent) faktörlere dayanıp dayanmadığını test etmek için kullanılan ileri düzey istatistiksel yöntem.
İncele
Yapısal Eşitlik Modellemesi
Yapısal Eşitlik Modellemesi
SEM
Gözlenen değişkenler ile gizil (latent) değişkenler arasındaki karmaşık nedensel ilişkileri aynı anda test etmeye olanak tanıyan, çok değişkenli kapsamlı bir istatistiksel analiz yöntemidir.
İncele
Madde Önyargısı
Madde Önyargısı
Differential İtem Functioning (DIF)
Benzer yetenek düzeyine sahip farklı alt gruplardaki bireylerin, bir test maddesini aynı şekilde yanıtlayama olasılıklarının eşit olmama durumu.
İncele