Madde Önyargısı
Differential İtem Functioning (DIF)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Matematik kaygısını ölçen bir ölçekteki 'Geceleri karanlık bir odada tek başıma sınav kağıdı doldurmayı hayal ettiğimde mideme kramp girer' maddesinin, kültürel veya cinsiyet temelli metaforik algı farkları nedeniyle aynı matematik yeteneğine sahip erkek ve kadın katılımcılar tarafından farklı oranlarda onaylanması.
Derin Analiz
Psikometri ve psikolojik test geliştirme süreçlerinde, bir test maddesinin ölçmeyi amaçladığı gizil özellik (latent trait) dışında herhangi bir demografik, kültürel veya cinsiyet temelli faktörden sistematik olarak etkilenip etkilenmediğini saptamak amacıyla incelenir. Mantel-Haenszel prosedürü, lojistik regresyon veIRT (Madde Tepki Kuramı) temellilık testleri gibi istatistiksel yöntemlerle tespit edilir. DIF varlığı, testin adaletini (test fairness) ve ölçüm geçerliğini (measurement validity) doğrudan tehdit eder; çünkü iki farklı gruptan (örneğin kadınlar ve erkekler) eşit bilgi düzeyine sahip iki bireyin o maddeden doğru çıkış alma olasılığı farklılaşıyorsa, o madde önyargılı kabul edilir.
Etimoloji
İngilizce 'differential' (farklılaşan) + 'item' (madde/soru) + 'functioning' (işlev görme) kelimelerinin birleşiminden oluşan psikometrik terim.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Psikometri
Psikometri
Psychometrics / Psychometry
🔹 1. (psychometrics): Bilişsel yeteneklerin, kişilik özelliklerinin ve davranışsal niteliklerin nicelleştirilmesiyle ve bu amaçla kullanılan ölçüm araçlarının geliştirilmesiyle ilgilenen psikoloji alt dalıdır. 🔹 2. (psychometry): Parapsikolojide bir nesneye dokunarak onun geçmişi veya sahibi hakkında bilgi edinme iddiası; psikolojide ise zihinsel yeteneklerin ve özelliklerin ölçülmesi.
İncele
Madde Tepki Kuramı
Madde Tepki Kuramı
İtem Response Theory (IRT)
Bireylerin gizil bir özelliğini veya yeteneğini, bir teste verdikleri yanıtlar üzerinden olasılıksal temelde ölçen psikometrik ölçüm kuramı.
İncele