Madde Önyargısı
Differential İtem Functioning (DIF)
Tanım
Benzer yetenek düzeyine sahip farklı alt gruplardaki bireylerin, bir test maddesini aynı şekilde yanıtlayama olasılıklarının eşit olmama durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Matematik kaygısını ölçen bir ölçekteki 'Geceleri karanlık bir odada tek başıma sınav kağıdı doldurmayı hayal ettiğimde mideme kramp girer' maddesinin, kültürel veya cinsiyet temelli metaforik algı farkları nedeniyle aynı matematik yeteneğine sahip erkek ve kadın katılımcılar tarafından farklı oranlarda onaylanması.
Derin Analiz
Psikometri ve psikolojik test geliştirme süreçlerinde, bir test maddesinin ölçmeyi amaçladığı gizil özellik (latent trait) dışında herhangi bir demografik, kültürel veya cinsiyet temelli faktörden sistematik olarak etkilenip etkilenmediğini saptamak amacıyla incelenir. Mantel-Haenszel prosedürü, lojistik regresyon veIRT (Madde Tepki Kuramı) temellilık testleri gibi istatistiksel yöntemlerle tespit edilir. DIF varlığı, testin adaletini (test fairness) ve ölçüm geçerliğini (measurement validity) doğrudan tehdit eder; çünkü iki farklı gruptan (örneğin kadınlar ve erkekler) eşit bilgi düzeyine sahip iki bireyin o maddeden doğru çıkış alma olasılığı farklılaşıyorsa, o madde önyargılı kabul edilir.
Etimoloji
İngilizce 'differential' (farklılaşan) + 'item' (madde/soru) + 'functioning' (işlev görme) kelimelerinin birleşiminden oluşan psikometrik terim.
Karıştırmayın
Madde Zorluğu (Item Difficulty) ile sıklıkla karıştırılır; ancak madde zorluğu genel popülasyondaki yanıtlanma oranını verirken, DIF gruplar arası yetenek eşitsizliğine rağmen görülen sapmaları inceler.