Küme Örneklemesi
Cluster Sampling
Tanım
Ana kütlenin coğrafi veya idari olarak doğal alt gruplara (kümelere) bölünmesi ve bu kümelerin rastgele örneklenmesi suretiyle gerçekleştirilen olasılıksal veri toplama yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin ruh sağlığı düzeylerini incelemek isteyen bir araştırmacı, tüm öğrencilerin listesine erişemediği için önce illeri (kümeleri) rastgele seçer, ardından seçilen illerdeki üniversiteleri belirler ve en son bu üniversitelerdeki öğrencileri örnekleme dahil eder.
Derin Analiz
Araştırma metodolojisinde ve istatistikte, özellikle büyük ve dağınık popülasyonların incelenmesinde maliyet ve zaman etkinliği sağlayan temel bir olasılıksal örnekleme stratejisidir. Süreç, anakütlenin homojen olmayan ancak kendi içlerinde heterojen alt kümelere ayrılmasıyla başlar. Araştırmacı, tüm bireylere tek tek ulaşmak yerine, seçilen kümelerin içindeki tüm birimleri (tek aşamalı) veya kümeler içinden yeni alt kümeler seçerek (çok aşamalı) nihai örnekleme ulaşır. Bu yöntem, örnekleme hatasını basit rastgele örneklemeye göre artırabilse de, bütçe ve saha lojistiği kısıtlamaları altında verimliliği maksimize eder.
Etimoloji
İngilizce 'cluster' (küme, salkım; Germen kökenli *klustraz) ve 'sampling' (örnekleme; Eski Fransızca *essampler* ve Latince *exemplum* [örnek] kelimelerinden türetilmiştir)
Karıştırmayın
Tabakalı örnekleme (stratified sampling) ile sıklıkla karıştırılır. Tabakalı örneklemede amaç, popülasyondaki her alt gruptan (tabakadan) birey çekerek temsiliyeti artırmak ve tabaka içi homojenliği sağlamaktır; küme örneklemesinde ise kümeler kendi içlerinde heterojen, dışarıdan bakıldığında ise ana kütleye benzer olmalıdır ve tüm küme bireyleri değil, sadece seçilen kümeler sürece dahil edilir.