Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Matematiko-tümevarımsal Yöntem

Mathematico-deductive Method

Tanım

Bir sistemi veya teoriyi geliştirmek amacıyla matematiksel formdaki postülatların ve çıkarımların kullanıldığı bilimsel metodoloji.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacının, insan karar verme süreçlerindeki risk alma eğilimini açıklamak için bir dizi matematiksel aksiyom (postülat) tanımlaması ve bu aksiyomlardan türettiği denklemler yoluyla bireylerin ekonomik oyunlardaki davranışlarını önceden tahmin etmesi.

Derin Analiz

Bilim felsefesi ve nicel metodolojide, teorik formülasyonların aksiyomatik bir temele oturtulmasını sağlar. Hipotetik-dedüktif yöntemin daha formalize ve matematikselleştirilmiş bir versiyonudur. Mantıksal pozitivist gelenekte, gözlemlenebilir verilerin matematiksel modellerle nasıl ilişkilendirileceğini belirleyen bir çatı sunar. Özellikle bilişsel modelleme ve psikometrinin kuramsal temellerinde, öncüllerin (postülatların) kesin türetim kurallarıyla (corollaries) birleştirilerek test edilebilir hipotez kümelerine dönüştürülmesini sağlar.

Etimoloji

Latince 'mathematicus' [matematiksel] + 'deductivus' [aşağı çekmek, türetmek; de- [den, dan] + ducere [çekmek, yönlendirmek] köklerinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Hipotetico-deductive method (Hipotetik-tümevarımsal/tümdengelimsel yöntem daha ampirik ve gözleme dayalıdır; matematiko-dedüktif yöntem ise tamamen formal ve matematiksel aksiyomlara dayanır).