Mental Model
Mental Model
Tanım
Bireyin dış dünyadaki olayların, nesnelerin veya sistemlerin işleyişini zihninde yapılandırdığı içsel temsil ve simülasyon mekanizması.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni nesil bir arayüze sahip çamaşır makinesini ilk kez kullanan bir bireyin, eski makinelerdeki mekanik düğme mantığından hareketle dokunmatik ekranın işlevini zihninde simüle etmesi ve bu beklentiyle hamle yapması.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve insan faktörleri mühendisliğinde mental modeller, zihnin karmaşık dış gerçekliği manipüle edilebilir küçük ölçekli simülasyonlara dönüştürme kapasitesini ifade eder. Kenneth Craik'in öncülük ettiği bu kavram, bireylerin yeni durumlarla karşılaşırken geçmiş deneyimlerini kullanarak tahminlerde bulunmasını, problem çözmesini ve karar almasını sağlar. Bu modeller algısal nitelikler taşıyabileceği gibi tamamen soyut mantıksal önermelerden de oluşabilir. Ergonomi ve insan-bilgisayar etkileşiminde, kullanıcının bir sistemin nasıl çalıştığına dair geliştirdiği mental model, sistemle kurduğu etkileşimin başarısını doğrudan belirler.
Etimoloji
İngilizce 'mental' (Latin mens [zihin, akıl]) ve 'model' (Latinen modulus [ölçek, ölçü]) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Şema (schema) daha genel ve statik bir bilgi örgütlenmesiyken, mental model belirli bir sistemin dinamik simülasyonunu ve işleyiş kurallarını barındırır.