Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Metodolojik Üçleme

Methodological Triangulation

Tanım

Bir araştırma konusunu aydınlatmak ve yakınsak kanıtlar elde etmek amacıyla çoklu nicel ve nitel veri toplama prosedürlerinin aynı çalışmada zamanlı olarak kullanılmasıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Alkol kullanım bozukluklarını inceleyen bir araştırmacı, katılımcıların beyanlarına dayanan öz-bildirim ölçekleri (nitel/nicel anket), laboratuvar ortamında ölçülen kan alkol düzeyleri (biyofizyolojik nicel veri) ve katılımcıların yakın çevrelerinden alınan akran raporlarını (gözlemsel veri) aynı anda kullanarak metodolojik üçleme uygular.

Derin Analiz

Metodolojik üçleme, araştırma bulgularının geçerliliğini ve güvenilirliğini artırmak için kullanılan stratejik bir validasyon metodolojisidir. Tek bir veri toplama yönteminin veya analitik lensin (örneğin sadece anketler veya sadece derinlemesine mülakatlar) barındırdığı yöntemsel önyargıları ve kör noktaları minimize etmeyi hedefler. Psikoloji ve davranış bilimlerinde, insan deneyiminin çok katmanlı yapısı (öz-bildirimlerin sübjektifliği, biyolojik ölçümlerin nesnelliği ve akran değerlendirmelerinin dışsal geçerliliği) tek bir metodolojiyle tam olarak kavranamayabilir. Bu yaklaşım, farklı veri kaynaklarından gelen bulguların birbiriyle örtüştüğü (yakınsadığı) noktaları saptayarak tümevarımsal ve tümdengelimli akıl yürütmeyi dengeler, böylece ampirik bulguların robust (dayanıklı) yapısını tesciller.

Etimoloji

Latince 'methodus' [yol, yöntem] ve Latince 'triangulus' [üçgen şeklinde, üç köşeli] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Köken olarak jeodezi ve navigasyonda konum tespiti için üç farklı referans noktasının kullanılmasını ifade eden geometrik bir terimden sosyal bilimlere uyarlanmıştır.

Karıştırmayın

Veri çeşitlemesi (data triangulation) ile sıklıkla karıştırılır; veri çeşitlemesi farklı zaman, mekân veya kişilerden veri toplamayı ifade ederken, metodolojik üçleme tamamen farklı veri toplama tekniklerinin (anket, mülakat, biyolojik ölçüm) kombinasyonunu kapsar.