Deney Koşulu
Experimental Condition
Tanım
Bağımlı değişken üzerindeki etkisini gözlemlemek amacıyla araştırmacı tarafından manipüle edilen bağımsız değişken düzeyidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir anksiyete azaltıcı farmakolojik ajanın etkinliğini test eden bir klinik çalışmada, deney koşulundaki hastalara aktif bileşen içeren 10 mg'lık molekül verilirken; kontrol grubundaki hastalara plasebo verilir.
Derin Analiz
Deneysel araştırma metodolojisinde, nedensellik çıkarımı yapabilmenin temel yapı taşıdır. Araştırmacı, katılımcılara belirli bir müdahale, uyarıcı veya muamele (treatment) uygulayarak sistemli bir varyans yaratır. Bu koşulda bulunan denekler, kontrol grubunun aksine aktif manipülasyona maruz kalır. İstatistiksel güç analizlerinde, deney ve kontrol grupları arasındaki ortalama farklarının anlamlılığını test etmek (örneğin t-testi veya ANOVA) için temel veri kümesini oluşturur. İç geçerliliği (internal validity) korumak adına manipülasyonun dışsal etkenlerden arındırılmış olması bilimsel rigor açısından zorunludur.
Etimoloji
Latince 'experiri' (denemek, test etmek) fiilinden türeyen 'experimentum' kökü ile Latince 'condicio' (durum, koşul, şart) kelimesinin birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Kontrol koşulu ile karıştırılır; temel fark, deney koşulunda bağımsız değişkene aktif bir müdahale yapılırken, kontrol koşulunda bu müdahalenin (muamelenin) bilinçli olarak dışarıda bırakılmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bağımlı Değişken
Dependent Variable (DV)
Deneysel çalışmalarda bağımsız değişkendeki değişimin ardından gözlemlenen, korelasyonel araştırmalarda ise yordanması veya açıklanması hedeflenen sonuç ölçümüdür.
Kontrol Grubu
Control Group
Deneysel çalışmalarda, bağımsız değişkenin etkisinden arındırılmış referans sağlayan ve deneysel grupla karşılaştırma yapılmasına imkan tanıyan denek topluluğu.