Kontrol Grubu
Control Group
Tanım
Deneysel çalışmalarda, bağımsız değişkenin etkisinden arındırılmış referans sağlayan ve deneysel grupla karşılaştırma yapılmasına imkan tanıyan denek topluluğu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir antideprasan ilacın etkinliğini test eden çift kör bir klinik araştırmada; katılımcıların bir kısmına aktif ilaç (deneysel grup), diğer kısmına ise etken maddesi olmayan görünüşte tamamen aynı hap (plasebo kontrol grubu) verilir. Araştırma sonunda her iki grubun depresyon skorlarındaki değişim farkı incelenerek ilacın gerçekfarmakolojik etkisi hesaplanır.
Derin Analiz
Deneysel araştırma metodolojisinin temel taşını oluşturan kontrol grubu, nedensellik çıkarımlarının (causal inferences) geçerliliğini güvence altına alır. İç geçerliliği (internal validity) tehdit eden tarihsel olaylar, olgunlaşma, test etme etkisi ve araç hatası gibi dışsal varyans kaynaklarını nötralize etmek üzere tasarlanır. Bu gruptaki bireyler, ya hiçbir müdahaleye tabi tutulmazlar ya plasebo alırlar ya da halihazırda kabul görmüş standart bir tedaviyle izlenirler. Elde edilen veriler, bağımsız değişkenin manipülasyonuna maruz kalan deneysel grubun verileriyle istatistiksel olarak kıyaslanarak, gözlenen etkinin gerçekten müdahaleden kaynaklanıp kaynaklanmadığı test edilir.
Etimoloji
Fransızca 'contrôle' (denetim, kontrol) kelimesinden ve Latince 'grex' (sürü, topluluk) kökünden türetilen 'grup' sözcüğünün birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Deneysel grup ile sıkça karıştırılır; deneysel grup bağımsız değişkenin manipülasyonunu (uygulamasını) alırken, kontrol grubu bu uygulamadan muaf tutulur veya temel düzey referans noktası olarak işlev görür.