Kontrol Koşulu
Control Condition
Tanım
Deneysel araştırmalarda, üzerinde çalışılan bağımsız değişkenin (müdahale veya tedavinin) uygulanmadığı, böylece temel çizgi (baseline) verisi sağlayan standart durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir anksiyete azaltıcı bilişsel terapi programının etkinliğini ölçen bir araştırmada; deney grubuna 8 haftalık özel terapi uygulanırken, kontrol koşulundaki katılımcılara herhangi bir psikolojik müdahale yapılmaz veya sadece bekleme listesinde (waiting list) tutulurlar.
Derin Analiz
Deneysel tasarımın içsel geçerliğini (internal validity) korumanın en temel metodolojik aracıdır. Araştırmacının, gözlenen etkinin gerçekten hedeflenen müdahaleden mi yoksa dışsal etkenlerden (plasebo etkisi, zaman, olgunlaşma vb.) mi kaynaklandığını izole etmesini sağlar. Katılımcıların deney grubuna uygulanan manipülasyondan mahrum bırakıldığı bu koşul, istatistiksel karşılaştırmalar için gerekli olan kontrfaktör (karşı-olgusal) durumu temsil eder.
Etimoloji
Fransızca 'contrôle' (denetim, defter tutma) ve Latince 'conditio' (koşul, şart, anlaşma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Plasebo grubu ile sıklıkla karıştırılır; her plasebo bir kontrol koşuludur ancak her kontrol koşulu plasebo içermez (örneğin müdahalesiz kontrol grupları).