Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu
Seasonal Affective Disorder (SAD)
Tanım
Yılın belirli dönemlerinde, özellikle sonbahar ve kış aylarında düzenli olarak tekrarlayan majör depresif epizodlarla karakterize bir duygudurum bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki bir yazılım mühendisi, her yıl kasım ayında başlayan, aşırı uyuma isteği (hipersomnia), karbonhidrat ağırlıklı beslenme nedeniyle kilo alma, derin bir enerji düşüklüğü ve işlevsellikte azalma şikayetleriyle başvurmuştur. Semptomların nisan ayında güneşli günlerin artmasıyla kendiliğinden kaybolduğu gözlemlenmiştir. Tedavide sabahları uygulanan fototerapi (ışık tedavisi) ile sirkadiyen ritim regüle edilmiştir.
Derin Analiz
Mevsimsel duygudurum bozukluğu (SAD), fotoperiyodizmin insan biyolojisi üzerindeki etkileriyle yakından ilişkilidir. Gün ışığı süresinin kısalması, retinadan gelen ışık sinyallerini azaltarak suprasiazmatik çekirdek (SCN) üzerinden melatonin salınımını artırır ve sirkadiyen ritimde bozulmalara yol açar. Aynı zamanda kış aylarında serotonerjik aktivitedeki düşüş, depresif semptomların ortaya çıkış mekanizmasında kritik rol oynar. Klinik değerlendirmede, semptomların mevsimsel döngüsü ve yılın diğer dönemlerinde tam remisyon (iyileşme) göstermesi ayırt edicidir.
Etimoloji
Latince 'season' (mevsim, zaman dilimi) kökünden türeyen ve duygusal durumu ifade eden 'affective' ile psikiyatrik bir durumu simgeleyen 'disorder' kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Majör Depresif Bozukluk (MDB) ile karıştırılır; MDB yılın herhangi bir zamanında ortaya çıkabilir ve mevsimsel bir döngü zorunluluğu yoktur. SAD ise spesifik olarak takvimsel bir örüntü izler.
Keşfetmeye Devam Edin
Sirkadiyen Ritim
Sirkadiyen Ritim
Diurnal Rhythm
Canlıların yaklaşık 24 saatlik bir döngü içinde sergiledikleri fiziksel, zihinsel ve davranışsal değişikliklerin tümüdür.
İncele
Melatonin
Melatonin
Melatonin
Epifiz bezi tarafından serotonin metabolize edilerek özellikle karanlıkta salgılanan ve sirkadiyen ritmi, uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen amin yapılı bir hormon.
İncele
Fototerapi
Fototerapi
Phototherapy
Belirli tıbbi durumların ve duygu durum bozukluklarının tedavisinde, hastanın kontrollü olarak ultraviyole, kızılötesi veya yüksek şiddetli yapay ışığa maruz bırakılması yöntemi.
İncele