Modülerite
Modularity
Tanım
İnsan zihninin, her biri kendine özgü alan spesifikliğine sahip, bağımsız ve bilgi sızdırmaz alt bileşenlerden (modüllerden) oluştuğunu savunan bilişsel kuram.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüz tanıma becerisi (prozopagnozi vakalarında görüldüğü üzere) genel görsel analizden bağımsız, kendine has nöral devrelerce yürütülen modüler bir işlem gibi davranır; kişi mantıksal olarak bir yüzün parçalarını bilse bile yüzü bir bütün olarak tanıyamama durumu yaşayabilir.
Derin Analiz
Modülerite kuramı, bilişsel bilimler ve evrimsel psikolojide zihnin genel amaçlı homojen bir işlemci değil, evrimsel baskılara yanıt olarak şekillenmiş özelleşmiş araçlar (zihinsel organlar) topluluğu olduğu varsayımına dayanır. Jerry Fodor'un 1983 tarihli 'The Modularity of Mind' eserinde temellendirilen klasik yaklaşımda, bir modülün zorunlu işleme (mandatory operation), alan sınırlılığı (domain specificity), bilgi sızdırmazlığı (information encapsulation) ve hızlı çalışma gibi ayırt edici özellikleri bulunur. Güncel bilişsel nörobilim, saf Fodoryen modülerliğin katı sınırlarını esnetmiş; beyin fonksiyonlarının hem lokalize devreler (modüller) hem de dağıtık sinir ağları (distributed networks) arasındaki dinamik etkileşimle yürüdüğünü göstermiştir.
Etimoloji
Latince 'modulus' (küçük ölçü, birim) sözcüğünden türetilmiştir; bilişsel mimaride zihinsel işlevlerin bağımsız alt sistemlere ayrılmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Genel amaçlı bilişsel işleme modelleri ve bağlantısalcı (connectionist) ağlar; modülerite katı bir bilgi sızdırmazlığı ve alan özgüllüğü savunurken, bağlantısalcılık işlevlerin dağıtık ve esnek ortak katmanlar üzerinden yürüdüğünü öne sürer.