Moron
Moron
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
1913 yılında Ellis Adası'na gelen göçmenlerin zeka düzeylerini ölçmek amacıyla uygulanan Goddard testlerinde, İngilizce bilmeyen veya kültürel dezavantajları bulunan bireyler 'moron' olarak sınıflandırılmış ve ülkeye girişleri engellenmiştir.
Derin Analiz
Tarihsel psikometri ve zeka testlerinin gelişim evresinde, Alfred Binet'nin çalışmalarını ABD'ye uyarlayan Henry H. Goddard, zeka yaşını kronolojik yaşa oranlayarak IQ kategorileri oluşturmuştur. Bu sınıflandırma sisteminde zeka yaşı 7 ile 10 arasında olan yetişkinler 'moron' olarak etiketlenmiştir. Ejenik hareketler döneminde sosyal kontrol, göçmen kısıtlamaları ve zorunlu kısırlaştırma politikalarının bilimsel gerekçesi olarak kötüye kullanılan bu terim, modern psikiyatri ve psikolojide hiçbir tanısal değere sahip değildir. DSM-5 ve ICD-11 gibi güncel nosolojik kılavuzlarda yerini 'Hafif Düzeyde Zeka Yetersizliği' (Mild Intellectual Disability) gibi insan onuruna yaraşır ve işlevsel terimlere bırakmıştır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'mōros' (aptal, dulluk, sağır veya kör) kelimesinden türetilmiş olup, yirminci yüzyılın başlarında Amerikan psikolojisinde zeka geriliği derecelerini sınıflandırmak amacıyla Henry Herbert Goddard tarafından teknik bir terim olarak literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
İmbesil (imbecile) ve aptal (idiot) kavramları. Ayırt edici fark, bu terimlerin her birinin yirminci yüzyıl başındaki psychometric hiyerarşide farklı bir zeka yaşı aralığını (imbesil: 3-7 yaş, idiot: 0-3 yaş) temsil eden eski yasal ve tıbbi kategoriler olmasıdır.