Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Nedensel Bağ

Causal Nexus

Tanım

Olgular arasında nedensellik temelinde kurulan zorunlu ve mantıksal bağlantı.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir araştırmada, yeni geliştirilen bir travma terapisi protokolünün (Bağımsız Değişken) hastaların anksiyete skorlarındaki düşüşün (Bağımlı Değişken) yegane sebebi olduğunu kanıtlamak için araştırmacılar, plasebo etkisini ve dışsal yaşam olaylarını kontrol ederek terapötik müdahale ile iyileşme arasında doğrudan bir nedensel bağ kurarlar.

Derin Analiz

Nedensel bağ (causal nexus), epistemolojik ve metodolojik çerçevede bir olayın (neden) bir diğer olayı (sonuç) tetiklediği ampirik veya mantıksal köprüyü ifade eder. İstatistiksel korelasyonların aksine, nedensel bağ değişkenler arasında yönlü ve zorunlu bir bağımlılık varsayar. Deneysel tasarımlarda bu bağın doğrulanması; dış değişkenlerin kontrol edilmesini, zamansal önceliğin (temporal precedence) kanıtlanmasını ve alternatif açıklamaların elimine edilmesini gerektirir. Bilişsel ve davranışsal bilimlerde, bir uyarıcının belirli bir nörobiyolojik veya psikolojik tepkiyi tetiklediğini kanıtlamak için bu bağın eksiksiz bir şekilde ortaya konulması şarttır.

Etimoloji

Latince 'causa' (neden, sebep) kökünden türetilen 'causalis' ile 'nectere' (bağlamak, düğümlemek) fiilinden türetilen 'nexus' (bağlantı, düğüm) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Korelasyon (Korelasyon sadece birlikte değişimi gösterir; nedensel bağ ise birinin diğerini ürettiğini varsayar).