Olabilirlik
Likelihood
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacı, bir testten alınan puanların normal dağıldığını varsayarak örneklem ortalamasını hesaplar. Elde edilen veri setinin, farklı ortalama ve varyans değerlerine sahip teorik popülasyon dağılımlarından hangisi altında üretilmiş olma ihtimalinin en yüksek olduğunu bulmak için olabilirlik fonksiyonunu kullanır.
Derin Analiz
Matematiksel istatistikte olabilirlik (likelihood), olasılıktan (probability) epistemolojik olarak ayrılır. Olasılık, sabit parametreler üzerinden gelecekteki verilerin ne sıklıkla gözleneceğini hesaplarken; olabilirlik, halihazırda elde edilmiş veriler sabitken, bu verilerin arkasındaki bilinmeyen popülasyon parametrelerinin hangi değerleri almasının 'ne kadar olası' olduğunu değerlendirir. Fisher'ın maksimum olabilirlik tahmini (Maximum Likelihood Estimation - MLE) yaklaşımında, gözlenen örneklemin gerçekleşme şansını en yüksek kılan parametre değerleri optimize edilir.
Etimoloji
Orta İngilizce 'lylyke' (benzer) sözcüğünden evrilen 'like' kökünün türevidir; olasılık ve benzerlik kavramlarının istatistiksel düzlemde birleşmesiyle terimleşmiştir.
Karıştırmayın
Olasılık (Probability) ile sıklıkla karıştırılır; olasılık gelecekteki verileri öngörmek için parametreleri kullanırken, olabilirlik eldeki verilerden yola çıkarak parametreleri değerlendirir.