Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Orman Grafiği

Forest Plot

Tanım

Meta-analizlerde birden fazla bağımsız çalışmanın etki büyüklüklerini, güven aralıklarını ve genel birleştirilmiş sonucu görsel olarak sunan standart grafik yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni geliştirilen bir antidepresanın plaseboya üstünlüğünü inceleyen 12 farklı randomize kontrollü çalışmanın meta-analizinde, her bir çalışmanın etki oranları ve güven aralıkları dikey çizginin sağında karelerle gösterilir. Tüm verilerin havuzlanmasıyla elde edilen elmas şeklindeki genel etki büyüklüğü grafiğin en altında yer alır ve elmasın ucu etkisizlik çizgisini kesmiyorsa, ilacın istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkili olduğu kanıtlanmış olur.

Derin Analiz

Meta-analiz metodolojisinin omurgasını oluşturan orman grafiği, sol tarafta incelenen makalelerin veya yazar gruplarının listelendiği, sağ tarafta ise her çalışmanın etki büyüklüğünün (genellikle kare sembollerle) ve güven aralığının (yatay çizgilerle) çizildiği iki boyutlu bir istatistiksel haritadır. Karelerin büyüklüğü, çalışmanın örneklem büyüklüğü veya analize ağırlık katkısı ile doğru orantılıdır. Grafiğin en altında yer alan ve genellikle elmas (diamond) formunda gösterilen şekil ise tüm çalışmaların birleştirilmesiyle elde edilen genel etki büyüklüğünü temsil eder; elmasın genişliği ise toplam etki için %95 (veya belirlenen başka bir düzeydeki) güven aralığının sınırlarını çizer. Dikey etki çizgisi (genellikle 'etkisizlik çizgisi' veya 'sıfır çizgisi'), tedavi ile kontrol grupları arasında fark olmadığını gösteren referans sınırıdır. İstatistiki heterojenliğin (örn. $I^2$ istatistiği) ve yayın yanılığının görsel taramasında ilk başvurulan analitik araçtır.

Etimoloji

İngilizce 'forest' (orman) ve 'plot' (grafik, çizim) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Çok sayıda bağımsız çalışmanın sonuçlarını bir arada ('agrege' şekilde) gösteren grafiklerin, tıpkı ağaçların bir araya gelerek bir orman oluşturması gibi çok sayıda veri noktasını ve güven aralığını aynı düzlemde görselleştirmesine atfen adlandırılmıştır.

Karıştırmayın

Huni grafiği (funnel plot) ile sıkça karıştırılır. Huni grafiği yayın yanılığını (publication bias) tespit etmek için çalışmanın hassasiyetini etki büyüklüğüne karşı çizerken; orman grafiği doğrudan etki büyüklüklerini ve güven aralıklarını sentezler.