Otoantijen
Autoantigen
Tanım
Vücudun bağışıklık sistemi tarafından yanlışlıkla yabancı bir patojen olarak algılanan, organizmanın kendi sağlıklı protein veya protein kompleksi.
Örnek Vaka / Uygulama
Sistemik lupus eritematozus hastalarında, hücre çekirdeğindeki nükleik asitler ve bunlara bağlı proteinler (örneğin dsDNA ve histone kompleksleri) otoantijen olarak işlev görür. Bağışıklık sistemi bu endojen yapıları yabancı kabul ederek antinükleer antikorlar (ANA) üretir ve bu durum çoklu organ tutulumuyla seyreden inflamatuar hasara yol açar.
Derin Analiz
Otoantijenler, bağışıklık toleransının (immunological tolerance) kırıldığı durumlarda immün sistemin hedefi haline gelen endojen moleküllerdir. Normal fizyolojik koşullarda santral ve periferik tolerans mekanizmaları, lenfositlerin kendi dokularına saldırmasını engeller. Ancak moleküler taklit (molecular mimicry), kriptik epitopların açığa çıkması veya immün sistem regülasyonundaki kusurlar nedeniyle otoantijenler, otoantikor üretimini tetikler. Bu süreç, sistemik lupus eritematozus (SLE), romatoid artrit ve Tip 1 diyabet gibi otoimmün patolojilerin temel immünopatolojik mekanizmasını oluşturur.
Etimoloji
Yunanca 'autos' (kendi/öz) + 'anti' (karşı) + 'genein' (üretmek/oluşturmak) köklerinden türetilmiştir. Kelime anlamı itibarıyla 'kendi kendini üreten yabancı madde' veya 'öz-antijen' demektir.
Karıştırmayın
Allogen (alloantijen) ile karıştırılır; alloantijen aynı türün farklı bireylerinden alınan yabancı yapıları ifade ederken, otoantijen organizmanın tamamen kendi bileşenidir.