Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sözel Yönerge Süreci

Articulatory Control Process

Tanım

Çalışma belleğinin fonolojik döngü bileşenine ait, fonolojik deponun içsel sesli yineleme (rehearsal) yoluyla tazelenmesini sağlayan alt sistem.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireyin telefon numarasını veya kısa bir alışveriş listesini, yazma veya kaydetme imkanı olmaksızın kendi kendine sürekli mırıldanarak aklında tutmaya çalışması bu sürecin tipik bir laboratuvar ve günlük yaşam örneğidir.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve işleyen bellek (working memory) modellerinde, özellikle Baddeley'nin çok bileşenli bellek modelinde fonolojik döngünün (phonological loop) aktif motor bileşeni olarak işlev görür. Bu mekanizma, dışarıdan gelen işitsel bilgiyi doğrudan fonolojik depoya aktarırken, yazılı metinleri ise subvokal ( ses) okuma yoluyla fonolojik koda dönüştürür. Yaklaşık iki saniye içinde seslendirilebilecek kadar bilgi bu süreçle taze tutulabilir; bu süre sınırının aşılması fonolojik benzerlik etkisine ve bellek kapasitesinin düşmesine yol açar. Nöral temelde sol yarıkürenin Broca alanı ve premotor korteks bölgeleri ile yakın bir işlevsel ilişki içerisindedir, zira açık konuşma olmasa bile motor planlama devrelerini covert (gizil) düzeyde aktive eder.

Etimoloji

Latince 'articulare' (eklemlemek, boğumlamak, açıkça söylemek) + Latince 'controllare' (denetlemek, karşılaştırmak) + Latince 'processus' (ileri hareket, süreç)

Karıştırmayın

Fonolojik depo (phonological store - bilgiyi sadece pasif olarak 1-2 saniye tutan pasif bileşen) ile sıklıkla karıştırılır; sözel yönerge süreci ise bu bilgiyi aktif olarak yineleyen ve tazeleyen süreçtir.