Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tahmin Düzeltmesi

Correction For Guessing

Tanım

Çoktan seçmeli testlerde şans başarısının (atarak tutturma) puanı yukarı çekmesini engellemek ve gerçek bilgi düzeyini ölçmek amacıyla kullanılan istatistiksel puanlama formülü.

Örnek Vaka / Uygulama

4 seçenekli bir yetenek testinde, 100 soru üzerinden 60 doğru ve 40 yanlış yapan bir aday düşünelim. Şans faktörüyle beklenen doğru sayısı $100 / 4 = 25$'dir. Tahmin düzeltmesi uygulandığında, yanlış yapılan 40 soru, 3'e bölünerek ($40 / 3 \approx 13.33$) doğru sayısından düşülür ve net puan yaklaşık 46.67 olarak hesaplanır.

Derin Analiz

Psikometri ve test geliştirme süreçlerinde, test katılımcısının konuya dair hiçbir bilgisi olmadığı varsayıldığında dahi rastgele tahmin yoluyla doğru yanıt verme olasılığını nötralize etmek esastır. Geleneksel olarak $R - \frac{W}{n-1}$ (burada $R$ doğru sayısı, $W$ yanlış sayısı, $n$ ise seçenek sayısıdır) formülüyle ifade edilen bu yöntem, yanlış yapılan her soru için belirli bir oranda puan düşüşü öngörür. Amaç, test güvenirliğini düşüren ve varyansı artıran tahmin stratejilerini caydırmak, böylece gizil yeteneğin (latent trait) daha saf bir tahminini elde etmektir. Ancak modern test teorilerinde (Madde Tepki Kuramı - Item Response Theory), yanlış cevapların cezalandırılmasından ziyade maddelerin zorluk ve ayırt edicilik parametrelerinin modellenmesi tercih edildiğinden, ham puan düzeyindeki bu düzeltmelerin kullanımı bağlama göre değişiklik gösterir.

Etimoloji

İngilizce 'correction' (Latince 'correctio' [düzeltme, iyileştirme]) ve 'guessing' (Cermen kökenli 'get - guess' [tahmin etme, sezgiye dayanma]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Madde Güçlük İndeksi ve Çeldirici Analizi. Madde güçlük indeksi sorunun genel zorluğunu ölçerken, tahmin düzeltmesi doğrudan puanlama kuralı üzerindeki matematiksel bir arındırma işlemidir.