Tarihsel Prospektif Çalışma
Historical Prospective Study
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, 1990 yılında bir fabrikada işe başlayan tüm çalışanların o dönemdeki kimyasal maruziyet kayıtlarını incelemesi ve bu kohortun 2020 yılına kadar kanser geliştirip geliştirmediğini sağlık bakanlığı ölüm ve hastalık kayıtları üzerinden takip etmesi.
Derin Analiz
Tarihsel prospektif çalışma (genellikle ambispektif çalışma olarak da bilinir), epidemiyoloji ve klinik araştırmalarda hem geçmişe dönük (retrospektif) hem de ileriye dönük (prospektif) veri toplama mantığını harmanlayan hibrit bir metodolojidir. Araştırmacı, geçmiş bir zaman diliminde kaydedilmiş (örneğin hastane arşivleri, sigara içme öyküleri) maruziyet verilerinden hareketle, bu verilerin toplandığı andan itibaren bireylerin sağlık sonuçlarını veya hastalık gelişimini takip eder. Klasik retrospektif çalışmalardan temel farkı, maruziyetin sonuçtan bağımsız olarak daha önceden kaydedilmiş olması ve analizin zaman çizgisinde mantıksal bir ileri yönlülük barındırmasıdır. Bu yöntem, nadir görülen hastalıkların etiyolojisini incelemede maliyet ve zaman etkinliği sağlarken, veri kalitesi tamamen geçmişteki kayıtların eksiksizliğine ve güvenilirliğine bağlıdır.
Etimoloji
Latince 'historicus' [tarihe ait, geçmişten gelen] ve 'prospicere' [ileri bakmak, önceden görmek] sözcüklerinin birleşiminden oluşan epidemiyolojik araştırma yöntemi.
Karıştırmayın
Saf retrospektif çalışmalarla karıştırılır; retrospektif çalışmalarda hem maruziyet hem de sonuç geçmişte gerçekleşmiş ve araştırma anında zaten bilinmektedir. Tarihsel prospektif çalışmada ise maruziyet geçmişte kaydedilmiş olsa bile, sonuç verisi araştırmacının takibiyle geleceğe doğru şekillenir.