Tekrarın Ön-hazırlama Etkisi
Repetition Priming
Tanım
Bir uyarıcıya daha önce maruz kalınmış olmasının, aynı veya ilişkili uyarıcıya verilecek sonraki tepkinin hızını ve doğruluğunu artırması olgusu.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında katılımcılara karmaşık kelime dizileri gösterilir. Katkıda bulunanlar kelimeleri bilinçli olarak hatırlayamasa dahi, eksik harflerle verilen kelime tamamlama testinde (örn: k_l_m -> kalem), daha önce gördükleri kelimeleri çok daha hızlı ve yüksek doğrulukla tamamlarlar.
Derin Analiz
Tekrarın ön-hazırlama etkisi, bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji literatüründe örtülü belleğin (implicit memory) en net göstergelerinden biridir. Bilinçli ve açık bir hatırlama süreci gerektirmeksizin, duyusal korteksteki sinaptik plastisite ve sinyal iletimindeki kolaylaşma (facilitation) sayesinde gerçekleşir. Uyarıcının ilk sunumu, beyindeki ilgili nöronal ağlarda bir iz (engram) bırakır; ikinci sunumda ise aynı ağın aktivasyonu için gereken eşik değeri düşer. Bu durum, özellikle oksipital ve temporal korteks bölgelerinde nöronal aktivitenin azalması (repetition suppression) ile karakterizedir; daha az nöronal enerji ile daha hızlı ve hatasız bir bilişsel çıktı elde edilir.
Etimoloji
İngilizce 'repetition' [Latince repetitio: yeniden yapma, tekrarlama] ve 'priming' [Orta İngilizce primen: hazırlamak, ilk duruma getirmek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Anlamın ön-hazırlama etkisi (semantic priming) ile sıkça karıştırılır; anlamsal ön-hazırlamada bir kelime (örn: 'doktor') ilişkili başka bir kelimeyi (örn: 'hemşire') tetiklerken, tekrarın ön-hazırlama etkisinde birebir aynı veya form değiştirmiş fiziksel uyarıcının kendisi tekrarlanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Anlamın Ön-hazırlama Etkisi
Anlamın Ön-hazırlama Etkisi
Semantic Priming
Anlamca ilişkili bir uyarıcının önceden sunulmasının, ardından gelen hedef uyarıcının işlenmesini hızlandırması ve kolaylaştırması durumu.
İncele