Tercihli Bakış Tekniği
Preferential Looking Technique
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Altı aylık bir bebeğin görme keskinliğini ölçmek isteyen bir araştırmacı, bebeğin önüne bir tarafında ince çizgili siyah-beyaz ızgara (grating), diğer tarafında ise aynı parlaklıkta düz gri bir alan bulunan bir ekran yerleştirir. Bebek çizgili deseni gri alana kıyasla çok daha uzun süre incelediğinde, araştırmacı bebeğin bu iki uyarıcıyı birbirinden ayırt edebildiğini ve çizgileri görebildiğini kanıtlar. Sonraki denemelerde çizgilerin kalınlığı giderek inceltilir; bebek ızgara ile gri alanı ayırt edemez hale gelip her iki tarafa da rastgele ve eşit süre baktığı an, o bebeğin görme keskinliği eşik değeri saptanmış olur.
Derin Analiz
Gelişimsel psikoloji ve bilişsel bilimlerde bebeklerin veya sözel iletişim kuramayan hayvanların duyusal ve bilişsel kapasitelerini haritalandırmak için kullanılan temel bir psikofiziksel paradigmadır. Temelinde, bebeklerin görsel olarak daha uyarıcı, karmaşık veya yenilikçi uyarıcılara daha uzun süre bakma eğilimi (görsel tercih) yatar. Eğer denek iki uyarıcı arasındaki farkı ayırt edebiliyorsa, 'ilginç' olan uyarıcıya istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha uzun süre fikse olur. Deneysel önyargıyı (experimenter bias) ortadan kaldırmak amacıyla, gözlemci bebeğin nereye baktığını körleme (blinded) usulüyle kaydederken uyarıcıların kendisini göremez. Görme keskini (visual acuity), kontrast duyarlılığı veya renk algısı gibi parametrelerin ölçümünde uzamsal frekans ızgaraları gri panellerle eşleştirilerek kademeli olarak manipüle edilir ve bebek artık iki uyarıcıyı ayırt edemez hale gelene (yani uyarıcılara eşit süre bakana) kadar süreç yinelenir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Alışkanlıklaşma (Habituation) paradigması ile sıklıkla karıştırılır. Alışkanlıklaşmada bebek aynı uyarıcıya tekrar tekrar maruz bırakılarak o uyarıcıya gösterilen ilginin azalması (tepki düşüşü) ölçülürken, tercihli bakış tekniği iki farklı uyarıcının aynı anda sunularak eş zamanlı olarak hangisinin yeğlendiğini test eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Psikofizik
Psikofizik
Psychophysical / Psychophysics
🔹 1. (psychophysical): Fiziksel uyarıcıların niceliği ile bunların yarattığı öznel zihinsel deneyimler ve algısal tepkiler arasındaki niceliksel ilişkileri inceleyen bilimsel alan veya bu alanla ilgili olan. 🔹 2. (psychophysics): Fiziksel bir uyarıcının nesnel nitelikleri ile bu uyarıcılara karşı oluşan öznel duyusal algı arasındaki matematiksel ve deneysel ilişkileri inceleyen bilim dalıdır.
İncele