Ters Kare Yasası
İnverse-square Law
Tanım
Herhangi bir fiziksel miktar veya şiddetin, kaynağa olan uzaklığın karesiyle ters orantılı olarak azaldığını belirten matematiksel ve fiziki yasa.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir işitsel algı deneyinde, katılımcı ses kaynağından 1 metre uzaklıktayken kulaklarına ulaşan ses şiddeti belirli bir düzeydeyken, katılımcı 2 metre uzaklığa gittiğinde ses şiddeti yarıya değil, karesi oranında (yani 1/4 katına) düşer. Bu durum, duyu organlarının mesafeye bağlı sinyal kayıplarını hesaplamasında temel bir fiziksel kısıttır.
Derin Analiz
Ters kare yasası, fizikte ve psikofizikte (örneğin akustik ve görme alanlarında) bir etkinin, yayıldığı kaynağın merkezinden uzaklaştıkça üç boyutlu uzayda yüzey alanının genişlemesi nedeniyle uzaklığın karesi oranında zayıfladığını ifade eder. Psikofizikte, algılanan uyarıcı şiddetinin fiziksel mesafeyle olan ilişkisini modellemede kritik bir matematiksel temel sunar. Nöronal sinyal yayılımı, ışık şiddeti, ses basıncı ve yerçekimi gibi alanlarda gözlemlenen bu oran, biyolojik sistemlerin çevresel uyarıcıları kodlama mekanizmalarında da dolaylı bir sınırlayıcı faktördür.
Etimoloji
İngilizce 'inverse' (ters, zıt) + 'square' (kare) + 'law' (yasa) kelimelerinin birleşiminden oluşur; kökensel olarak Latince 'inversus' (tersine çevrilmiş) ve 'quadrus' (kare şekilli) terimlerine dayanır.
Karıştırmayın
Doğrusal oran (linear proportion) ile karıştırılır; doğrusal ilişkide mesafe iki katına çıktığında etki yarıya düşerken, ters kare yasasında etki dört katına düşer.