Tipiklik
Prototypicality
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikoloji laboratuvarında deneklere 'araç' kategorisi verilip hızlıca bir kelime söylemeleri istendiğinde, deneklerin çoğunluğunun 'araba' veya 'otobüs' (yüksek tipiklik) cevabını vermesi, 'teleferik' veya 'kayık' (düşük tipiklik) kelimelerine kıyasla çok daha kısa reaksiyon süresi gerektirmesi bu kavramla açıklanır.
Derin Analiz
Bilişsel psikolojide ve kategorizasyon kuramlarında tipiklik, Eleanor Rosch'un prototip kuramı ile merkeze alınmıştır. Zihinsel temsillerimiz kategori sınırlarını keskin çizgilerle değil, merkeze olan benzerlik mesafesine göre belirler. Örneğin bir serçe, 'kuş' kategorisi için penguenden veya devekuşundan daha yüksek bir tipiklik değerine sahiptir. Bu derece, bilgi işleme hızını, hafızadan geri çağırma kolaylığını ve karar verme süreçlerini doğrudan etkiler; yüksek tipiklik gösteren uyarıcılar bilişsel sistem tarafından çok daha hızlı tanınır ve kategorize edilir.
Etimoloji
Latince 'pro-' (önce, ilk) ve 'typus' (örnek, model, biçim) sözcüklerinin birleşiminden türetilen 'prototype' kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Kategorizasyon
Kategorizasyon
Categorization
Nesnelerin, olayların, bireylerin veya deneyimlerin ortak özellikler temelinde sınıflara ayrılması ve farklı sınıflardan ayırt edilmesi bilişsel süreci.
İncele