Uksorilokal
Uxorilocal
Tanım
Evlilik sonrası çiftin, kadının ailesinin konutunda veya yerleşim yerinde yaşamasını tanımlayan antropolojik ve sosyolojik yerleşim kuralı.
Örnek Vaka / Uygulama
Güneydoğu Asya'daki bazı yerli topluluklarda, evlenen genç çiftin kadının ailesine ait evin yanına yeni bir oda inşa ederek onlarla birlikte yaşaması ve tarımsal üretimi kadının maternal (anne soyu) akrabalarıyla ortak yürütmesi uksorilokal yerleşimin klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Kültürel antropoloji ve aile sosyolojisi bağlamında uksorilokalite, soy ve miras sistemlerinin kadın merkezli (matrilineal) işlediği toplumsal yapılarda sıklıkla karşımıza çıkan bir ikamet düzenidir. Evlilik bağı kurulduktan sonra erkeğin kendi natal (doğum) hanesini terk ederek kadının akraba ağının içine entegre olmasını gerektirir. Bu durum, hane içindeki otorite, mülkiyet kontrolü ve kaynak dağılımında kadınların lehine bir sosyal sermaye birikimi yaratır. Bilişsel ve davranışsal açıdan bakıldığında, bireylerin mekânsal yönelimi ve akrabalık temelli sosyal kimlik inşası üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir; zira sosyal destek ağlarının coğrafi olarak kadın soyuna dayalı biçimlenmesi, bireylerin stresle başa çıkma mekanizmalarını ve çocuk yetiştirme pratiklerini doğrudan şekillendirir.
Etimoloji
Latince 'uxor' (eş, karı) ve 'locus' (yer, konum) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; evlilik sonrasında erkeğin kadının ailesinin yanında ya da yakınında ikamet etmesi durumunu ifade eder.
Karıştırmayın
Matrilokal kavramıyla sıklıkla eş anlamlı kullanılır; ancak matrilokalite daha geniş bir coğrafi yerleşim paternini ifade ederken, uksorilokalite doğrudan hanenin reisi veya mülk sahibi olan kadının (eşin) ailesiyle aynı mekânı paylaşmaya odaklanır. Patrilokal (virilokal) kavramıyla ise tam zıt kutuptadır.
Keşfetmeye Devam Edin
Matrilokal
Matrilokal
Matrilocal
Evli bir çiftin kadının annesinin yanında veya yakınında ikamet etmesini öngören sosyal yerleşim düzeni.
İncele
Patrilokal
Patrilokal
Patrilocal
Evli çiftlerin, koca tarafının babasının evinde veya yakınında ikamet etmesini öngören kültürel yerleşim düzeni.
İncele
Neolokal
Neolokal
Neolocal
Yeni evlenen çiftlerin, kendi ailelerinin hanelerinden tamamen bağımsız, ayrı bir konut veya hane kurdukları yaşam düzenlemesi ya da bu kültürel norm.
İncele
Matrilineal
Matrilineal
Matrilineal
Soyun, mirasın ve akrabalık bağlarının anne tarafı üzerinden takip edildiği sosyokültürel yapı.
İncele