Yanlış Uygulanan Sabitlik Kuramı
Theory Of Misapplied Constancy
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Araştırmacılar, birbirine yaklaşan iki dikey çizgi arasına tamamen aynı boyutta iki yatay çizgi yerleştirirler. Birinci yatay çizgi çizgilerin daralan ucuna (uzakta algılanan bölgeye), ikinci yatay çizgi ise geniş ucuna yerleştirilir. Denekler, daralan uçtaki çizgiyi, beyin derinlik varsayımı nedeniyle çok daha uzakta ve dolayısıyla daha büyük bir nesne olarak algılarlar; oysa iki çizgi milimetrik olarak eşittir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve görsel algı literatüründe bu kuram, beyinlerimizin üç boyutlu dünya deneyimini iki boyutlu düzlemlere aktarırken kullandığı evrimsel kestirimlerin nasıl manipüle edilebileceğini inceler. Retinaya düşen iki boyutlu projeksiyonlar sınırlı veri sunduğundan, görsel sistem derinlik algısını sağlamak için çizgisel perspektif ve ufuk çizgisi gibi ipuçlarına güvenir. Ponzo veya Müller-Lyer yanılsamalarında olduğu gibi, aslında derinlik barındırmayan uyarıcılar derinlik simüle eden geometrik çizgilerle donatıldığında, beyin 'boyutsallık' varsayımını hatalı bir şekilde devreye sokar. Bu durum, nesnelerin fiziksel boyutları aynı kalmasına rağmen uzaklık tahminindeki hataya bağlı olarak farklı algılanmasına yol açan bilişsel bir yanılgı mekanizmasıdır.
Etimoloji
İngilizce 'misapplied' (yanlış uygulanan, hatalı tatbik edilen) ve 'constancy' (sabitlik, değişmezlik - Latince 'constantia' sözcüğünden) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Boyut sabitliği (size constancy) ve şekil sabitliği ile karıştırılabilir; ancak bu terimler normal algısal süreçleri tanımlarken, 'yanlış uygulanan sabitlik kuramı' bu mekanizmaların patolojik ya da deneysel olarak yanıltıldığı özel optik illüzyon durumlarını açıklar.
Keşfetmeye Devam Edin
Müller-lyer Yanılsaması
Müller-lyer Yanılsaması
Müller-lyer İllusion
Uçlarındaki ok başlarının yönüne bağlı olarak, fiziksel olarak eşit uzunluktaki iki çizginin farklı uzunluklarda algılanmasına neden olan klasik bir görsel yanılsamadır.
İncele
Ponzo Yanılsaması
Ponzo Yanılsaması
Ponzo İllusion
Birbirine eşit uzunluktaki iki yatay çizgiden üsttekinin, yakınsak çizgiler arasına yerleştirildiğinde daha uzun algılanmasına yol açan geometrik-optik görsel yanılma.
İncele