Yarı Ömür
Half-life
Tanım
Farmakokinetikte, uygulanan bir ilacın kan konsantrasyonunun %50 oranında düşmesi için geçen süre.
Örnek Vaka / Uygulama
Yarı ömrü 4 saat olan bir antidepresan ajanın hastaya 100 mg başlangıç dozunda verildiğini varsayalım. İlacın plazma konsantrasyonu 4 saat sonra 50 mg'a, 8 saat sonra 25 mg'a ve 12 saat sonra 12.5 mg'a düşecektir. Bu farmakokinetik eğri, klinisyenin günde kaç kez doz ayarlaması yapması gerektiğini belirler.
Derin Analiz
Yarı ömür ($t_{1/2}$), farmakokinetik profilin, klirens (temizlenme hızı) ve dağılım hacmi parametrelerinin matematiksel bir fonksiyonudur. Klinik pratikte; ilaçların etki süresini öngörmek, doz aralıklarını belirlemek ve kararlı duruma (steady-state) ulaşma süresini hesaplamak açısından kritik öneme sahiptir. Kararlı durum genellikle 4 ila 5 yarı ömür sonunda elde edilir. Bireyler arası yaş, karaciğer/böbrek fonksiyon bozuklukları ve ilaç etkileşimleri yarı ömür süresini doğrudan modifiye eder.
Etimoloji
İngilizce 'half' (yarı) ve 'life' (ömür/yaşam) kelimelerinin birleşiminden oluşan, kökeni Germen dil ailesine dayanan ve farmakokinetik ile nükleer fizik literatürüne entegre edilmiş bir terimdir.
Karıştırmayın
Eliminasyon hızı sabiti ile karıştırılır; eliminasyon hızı ilacın vücuttan atılma oranını ifade ederken, yarı ömür bu oranın konsantrasyonu yarıya indirdiği spesifik zaman dilimidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Farmakokinetik
Farmakokinetik
Pharmacokinetics
Farmakolojik ajanların canlı bir sistem içerisinde emilim, dağılım, metabolizma ve eliminasyon süreçlerini inceleyen farmakoloji dalıdır.
İncele
Kararlı Durum
Kararlı Durum
Steady State
Bir sistemin değişkenlerinin veya bir organizmanın davranışsal ve fizyolojik parametrelerinin zaman içinde sabit kaldığı denge hali.
İncele