Açıklayıcı Araştırma
Explanatory Research
Tanım
Belirli bir bulgunun veya olgunun neden meydana geldiğini saptamak amacıyla yürütülen ampirik çalışma.
Örnek Vaka / Uygulama
Çocukluk çağında istismara uğramış bireylerin yetişkinlikte neden daha yüksek oranda majör depresif bozukluk geliştirdiğini anlamak için yürütülen, nörobiyolojik stres yanıt sistemlerinin (HPA aksı) aracı rolünü test eden çok değişkenli bir klinik araştırma.
Derin Analiz
Metodolojik açıdan açıklayıcı araştırma, betimsel (descriptive) aşamanın ötesine geçerek değişkenler arasındaki nedensellik (causality) ilişkilerini ampirik olarak test eder. Temel hedefi 'ne?' sorusunu yanıtlamak değil, 'neden?' ve 'nasıl?' sorularını epistemolojik bir zemin üzerinde çözmektir. Deneysel veya güçlü korelasyonel desenler kullanılarak, çocukluk çağı travmalarının yetişkinlikteki psikopatolojiler üzerindeki yordayıcı ve tetikleyici mekanizmaları gibi karmaşık psikolojik süreçlerin ardındaki işlevsel dinamikler incelenir.
Etimoloji
Latince 'explanare' (düzleştirmek, açmak, aydınlığa kavuşturmak) fiilinden türetilmiş olup, olayların arka planındaki nedensellik bağlarını ortaya çıkarma çabasını ifade eder.
Karıştırmayın
Betimsel araştırma (descriptive research) ile sıklıkla karıştırılır; betimsel araştırma durumu yalnızca 'ne' olduğuyla haritalandırırken, açıklayıcı araştırma bunun 'neden' gerçekleştiğini temellendirir.