Antitüsif
Cough Suppressant
Tanım
Merkezi sinir sistemini veya periferik öksürük reseptörlerini hedef alarak öksürük refleksini baskılayan farmakolojik ajan.
Örnek Vaka / Uygulama
Üç haftadır geçmeyen irritan kuru öksürük şikayetiyle başvuran ve uykusu bölünen bir hastaya, solunum yolu enfeksiyonunun akut fazı geriledikten sonra gece istirahatini sağlamak amacıyla merkezi etkili bir antitüsif reçete edilmesi.
Derin Analiz
Antitüsifler, omurilikteki veya beyin sapındaki (özellikle medulla oblongata bölgesindeki) öksürük merkezini modüle ederek çalışır. Nörofizyolojik düzeyde, ya opioid reseptör agonistleri (örneğin dekstrometorfan veya kodein) aracılığıyla merkezi öksürük dürtüsünü inhibe ederler ya da solunum yollarındaki afferent sinir uçlarının duyarsızlaşmasını sağlarlar. Klinik pratikte, üretken olmayan (kuru) öksürüklerin tedavisinde endikedir; ancak balgamın atılmasını engelleyebileceği için prodüktif (balgamsı) öksürüklerde kullanımı kontrendike olabilir.
Etimoloji
Latince 'anti-' (karşı, zıt) ve 'tussis' (öksürük) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Tam anlamıyla 'öksürük karşıtı' demektir.
Karıştırmayın
Ekspektoranlar (balgam sökücüler) ile sıklıkla karıştırılır. Ekspektoranlar mukusun viskozitesini düşürerek atılımını kolaylaştırırken, antitüsifler öksürük refleksinin kendisini bastırır.