Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kodein

Codeine

Tanım

Afyondan elde edilen, ağrı kesici ve öksürük baskılayıcı olarak kullanılan morfin türevi bir opiyat.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli kuru öksürük veya orta dereceli ortopedik ağrılar için parasetamol ile kombine edilerek reçete edilen bir analjezik tedavisi.

Derin Analiz

Kodein, farmakolojik olarak bir prodrug (ön ilaç) niteliği taşır; karaciğerde sitokrom P450 enzimi (özellikle CYP2D6) aracılığıyla demetilasyon sürecine uğrayarak aktör bileşeni olan morfine dönüşür. S merkezi sinir sistemindeki mu-opioid reseptörlerine bağlanarak ağrı eşiğini yükseltir ve nosiseptif sinyallerin iletimini bloke eder. Her ne kadar eroin veya morfine kıyasla suistimal ve bağımlılık potansiyeli daha düşük kabul edilse de, uzun süreli ve kontrolsüz kullanımlarda tolerans gelişimi, fiziksel bağımlılık ve yoksunluk sendromları tetikleyebilir.

Etimoloji

Fransızca 'codéine' kelimesinden türetilmiş olup, kökeni Antik Yunanca 'kōdeia' (κοδεία - haşhaş başı, haşhaş koza kısmı) sözcüğüne dayanır.

Karıştırmayın

Morfin ile sıklıkla karıştırılır; aralarındaki temel fark, kodeinin bir ön ilaç olması ve analjezik potansiyelinin morfine kıyasla belirgin derecede düşük olmasıdır.