Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aşağıdan Yukarıya Tasarım

Bottom-up Design

Tanım

Bir sistem veya ürünün, önceden belirlenmiş soyut modeller yerine, temel kullanıcı gereksinimlerinin tümevarımsal bir yaklaşımla tespit edilip sürece yön vermesi sağlanarak tasarlanmasıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni bir hastane otomasyon yazılımı geliştirilirken, yazılım mimarlarının masa başında ideal bir arayüz tasarlamak yerine, doğrudan hemşirelerin ve doktorların günlük vardiya akışındaki en küçük sürtünme noktalarını ve veri giriş alışkanlıklarını gözlemleyerek arayüzü bu temel girdiler etrafında örmesi.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve insan-bilgisayar etkileşimi bağlamında aşağıdan yukarıya tasarım, veri odaklı bir mimari inşa sürecidir. Süreç, en temel unsurlardan (mikro düzeydeki kullanıcı ihtiyaçları, ham veriler veya temel işlevsel girdiler) başlar ve bu bileşenlerin bir araya gelmesiyle daha karmaşık makro sistemleri oluşturur. Bilişsel psikolojideki algısal tümevarım süreçleriyle yapısal bir paralellik gösterir; üst düzey teorik kabullerle sınırlanmak yerine, sahadan ve ampirik gözlemlerden elde edilen bulgularla sistem mimarisinin şekillenmesini zorunlu kılar.

Etimoloji

İngilizce 'bottom' (dip/alt) ve 'up' (yukarı) sözcüklerinin yönelimsel birleşimi ile 'design' (Fransızca *désigner*, Latince *designare* - işaretlemek, planlamak) kökeninden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Yukarıdan aşağıya tasarım (top-down design) ile karıştırılır; yukarıdan aşağıya yaklaşım genel mimari veya teorik modelden başlayarak alt bileşenleri şekillendirirken, aşağıdan yukarıya yaklaşım en temel birimlerden hareketle bütüne ulaşır.