Fark Edilebilir En Küçük Farklar Yöntemi
Method Of Just Noticeable Differences
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir gıda mühendisliği laboratuvarında, çikolatalardaki kakao oranının tüketiciler tarafından hangi yüzde değişimle fark edileceğini bulmak için yapılan deneydir. Katılımcılara standart %50 kakao içeren çikolata verilip ardından kademeli olarak %51, %52 oranlı örnekler tattırılır ve farkın anlaşıldığı eşik hesaplanır.
Derin Analiz
Gustav Fechner ve Ernst Weber'in çalışmalarına dayanan bu yöntem, duyusal eşiklerin saptanmasında klasik psikofiziğin temel taşlarından biridir. Standart bir uyarıcının yanına, büyüklüğü kademeli olarak artırılan veya azaltılan değişken bir uyarıcı eklenir. Katılımcının iki uyarıcı arasındaki farkı %50 olasılıkla fark edebildiği nokta, fark eşiği (difference threshold veya JND) olarak kabul edilir. Yöntem, algısal sistemin çözünürlüğünü matematiksel olarak modellemeye olanak tanır ve sinyal tespit kuramı ile modern duyusal testlerin atasıdır.
Etimoloji
İngilizce 'method' (yol, yöntem, Latince 'methodus', Yunanca 'methodos' [takip edilen yol]) + 'just' (tam, henüz) + 'noticeable' (fark edilebilir, Latince 'notre' [bilmek, tanımak]) + 'differences' (farklılıklar, Latince 'differentia'). Psikofiziğin kurucu terimlerinden biridir.
Karıştırmayın
Mutlak eşik yöntemi (method of absolute limits) ile sıkça karıştırılır; mutlak eşik bir uyarıcının varlığının hiç fark edilmediği noktayı ölçerken, JND yöntemi halihazırda var olan iki uyarıcı arasındaki farkın ayırt edilmesini inceler.