Avantaj Yasası
Advantage Law
Tanım
Psikolojide, gelişimsel süreçlerde veya karar verme mekanizmalarında belirli bir beceri ya da kaynağın erken dönemde kazanılmasının, sonraki aşamalarda katlanarak artan üstünlükler sağladığını belirten kural sistemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
İki yaşındaki iki çocuktan kelime dağarcığı erken dönemde zenginleşen çocuğun, ebeveynleriyle daha nitelikli etkileşime girmesi sayesinde okuma yazma evresine geçtiğinde yaşıtlarına göre çok daha hızlı öğrenme eğrisi sergilemesi.
Derin Analiz
Bilişsel ve gelişimsel psikoloji bağlamında avantaj yasası, kümülatif avantaj (Matthew etkisi) prensibiyle doğrudan ilişkilidir. Bireyin erken gelişim evrelerinde elde ettiği küçük nörobiyolojik, çevresel veya sosyal pekiştireçler; sinaptik budama, uzun süreli potansiyasyon (LTP) ve kaynak erişilebilirliği yoluyla zaman içinde orantısız bir yetkinlik farkı yaratır. Bilişsel modellemede, bir ağ üzerindeki düğümlerin erken aktivasyon sıklığının sonraki ağ bağlantılarını domine etmesi mantığıyla işler.
Etimoloji
Karıştırmayın
Matta Etkisi (Matthew effect) ile sıklıkla karıştırılır; Matta etkisi sosyolojik bir katlanma fenomeni iken, avantaj yasası bireysel bilişsel ve gelişimsel edinimlerin dinamiklerini ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Matta Etkisi
Matta Etkisi
Matthew Effect
Avantajlı konumda olan bireylerin, grupların veya kurumların zamanla bu avantajlarını artırarak daha da güçlenmesi, dezavantajlı olanların ise görece geride kalması eğilimi.
İncele