Bağımsız Olaylar
İndependent Events
Tanım
Bir olayın gerçekleşmesinin ya da gözlemlenmesinin, diğer bir olayın olasılığı hakkında hiçbir ek bilgi sağlamadığı durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Havaya atılan madeni paranın ilk atışta tura gelmesi ile ikinci atışta tura gelmesi bağımsız olaylardır. İlk atışın sonucu, ikinci atışta tura veya yazı gelme olasılığını (1/2) değiştirmez.
Derin Analiz
Olasılık teorisi ve istatistikte bağımsızlık, iki rasgele değişkenin ortak olasılık dağılımının, marjinal olasılıklarının çarpımına eşit olması durumudur (P(A ∩ B) = P(A) × P(B)). Bilişsel psikolojide ise bireylerin sıklıkla bu matematiksel kuralı ihlal ettiği, özellikle 'kumarcı yanılgısı' (gambler's fallacy) bağlamında bağımsız olayları bağımlı sanarak zihinsel kestirmelere (heuristics) başvurduğu görülür. Örneğin rulette üst üste beş kez kırmızı gelmesinin ardından altıncı elde siyah gelme olasılığının arttığı yönündeki yanılgı, bağımsız olayların doğasının yanlış anlaşılmasından kaynaklanır.
Etimoloji
Latince 'in-' (olumsuzluk eki) + 'dependere' (dayanmak, bağlı olmak) fiilinden türetilen 'independent' teriminin istatistiksel literatürdeki karşılığı.
Karıştırmayın
Bağımlı olaylar (dependent events); burada bir olayın gerçekleşmesi diğerinin olasılığını doğrudan etkiler.
Keşfetmeye Devam Edin
Koşullu Olasılık
Koşullu Olasılık
Conditional Probability / Contingent Probability
🔹 1. (conditional probability): Bir olayın gerçekleşme olasılığının, başka bir olayın halihazırda gerçekleştiği veya bilindiği varsayımı altında hesaplanan değeridir. 🔹 2. (contingent probability): Bir olayın veya kategorik sonucun, başka bir olay gerçekleştiği takdirde ortaya çıkma olasılığını 0 ile 1 arasında bir değer olarak ifade eden istatistiksel ölçüttür.
İncele
Olasılık Dağılımı
Olasılık Dağılımı
Probability Distribution
Rassal bir değişkenin alabileceği olası değerleri ve bu değerlerin gerçekleşme olasılıklarını eşleştiren teorik matematiksel fonksiyon veya model.
İncele