Bağlama Özgü Öğrenme
Context-specific Learning
Tanım
Bilginin veya becerinin, edinildiği fiziksel, fizyolojik veya çevresel koşullarla sıkı bir şekilde kodlanması ve yalnızca aynı bağlam tekrar sağlandığında en yüksek düzeyde hatırlanması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir kaygı durumundayken veya kafein etkisi altındayken ders çalışan bir öğrencinin, sınav esnasında da benzer bir fizyolojik uyarılmışlık düzeyindeyken bilgileri çok daha rahat hatırlaması; ancak tamamen sakin bir ortama geçtiğinde aynı performans göstergelerine ulaşamaması.
Derin Analiz
Bağlama özgü öğrenme, kodlama özgülüğü prensibi (encoding specificity principle) ve duruma bağlı bellek (state-dependent memory) mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir. Bilişsel psikoloji ve nörobiyoloji bağlamında, hipokampüs ve çevresel ipuçlarını işleyen kortikal alanlar arasındaki sinaptik ağların birlikte ateşlenmesiyle (Hebbian öğrenme) gerçekleşir. Birey yeni bir enformasyon alırken, çevredeki bağlamsal uyarıcılar da (kokular, mekansal konum, içsel fizyolojik durum) ana bellek izine entegre edilir. Test aşamasında bu bağlamın değişmesi, arama ipuçlarının yetersiz kalmasına ve geri getirme (retrieval) başarısızlığına yol açar. Bu durum, bilgi işlemleme süreçlerinin çevreden bağımsız olmadığını, ekosistemle sürekli bir etkileşim içinde gerçekleştiğini ampirik olarak kanıtlar.
Etimoloji
Latince 'contextus' (birleştirme, dokuma, örme) ve Eski İngilizce 'leornian' (çalışmak, edinmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Duruma Bağlı Bellek (State-dependent memory) ile sıklıkla karıştırılır; duruma bağlı bellek daha çok organizmanın içsel (biyokimyasal/duygusal) hallerini kapsarken, bağlama özgü öğrenme dışsal mekansal ve çevresel faktörleri de içeren daha geniş bir alanı tanımlar.