Beklenti Temelli Tutum Değişimi
Anticipatory Attitude Change
Tanım
Bireyin, ikna edici bir mesajla karşılaşacağını önceden bildiğinde, mesajın içeriği henüz bilinmese bile kendi tutumunda yaşadığı değişim.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir üniversite öğrencisine, kampüste yemekhane ücretlerinin artırılmasıyla ilgili yakında eleştirel bir sunum dinleyeceği söylenir. Öğrenci konuyu çok önemsemiyorsa, sunumdan önce bile mevcut tutumunu esneterek daha orta ılımlı bir konuma yaklaşır. Ancak konu onun için hayati önem taşıyan burs kesintileriyle ilgiliyse, henüz tek bir argüman bile duymadan kendi ilk tutumuna daha sıkı sarılarak kutuplaşır.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve bilişsel tutum kuramları bağlamında, bu olgu bireylerin bilişsel tutarlılık sağlama çabasının bir ürünüdür. Mesajın geleceği bilgisi, zihinsel bir hazırlık (ön-tartışma veya proaktif bilişsel prova) sürecini tetikler. Konunun önemi (ego-involvement) bu sürecin yönünü doğrudan belirler; yüksek önem derecesinde bireyler kendi mevcut tutumlarını savunma eğilimiyle kutuplaşmaya giderken (polarizasyon), düşük önem derecesinde orta yolu bulma veya ılımlılaşma (moderasyon) gözlemlenir.
Etimoloji
Latince 'anticipare' (önceden davranmak, ön almak) ve 'attitudo' (durum, tavır) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ön-baskılama (Inoculation effect) ile karıştırılabilir; ancak inoculation, zayıf karşıt argümanlara maruz bırakılarak tutumun direnç kazanmasını ifade ederken, anticipatory attitude change mesaj gelmeden önceki beklentinin yarattığı kendiliğinden değişimdir.