Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ben-sen

I–thou

Tanım

Bir bireyin karşısındaki özneden bağımsız bir nesne olarak değil, eşsiz, bütünsel ve özerk bir varlık (Sen) olarak bağ kurduğu, tam empati ve dönüştürücü karşılaşma içeren ilişkisel durum.

Örnek Vaka / Uygulama

Yas ve travma çalışması yürüten bir danışanın, terapistin sadece soru soran bir profesyonel olmadığını, acısını insan insana paylaştığını hissettiği ve 'Görüldüm, yalnız değilim' diyerek derin bir duygusal katharsis yaşadığı seans â.

Derin Analiz

Varoluşsal-hümanistik psikoterapi ve fenomonolojik ekolde bu kavram, terapist ile danışan arasındaki indirgenemez, otantik ve dolaysız bağı ifade eder. Buber'in felsefi antropolojisinde karşılıklı 'I-It' (Ben-O) ilişkisinin nesneleştirici ve araçsal yapısının aksine, I-Thou ilişkisi özneler arası (intersubjective) bir yankılanma yaratır. Klinik pratikte bu anlar, danışanın kendini güvende hissettiği, savunmalarını düşürdüğü ve terapistin teknik bir uzman olmaktan ziyade varlığıyla orada bulunduğu derin bir temas â olarak tezahür eder. Nörobiyolojik düzeyde bu derin karşılıklı uyum, aynasal nöron sistemleri ve vagal sinir aracılığıyla otonom sinir sistemlerinin co-regulation (ortak düzenleme) sürecini tetikler.

Etimoloji

Alman Yahudi filozof Martin Buber'in 1923 tarihli 'Ich und Du' eserine dayanır; Almanca 'Ich' (Ben) ve 'Du' (Sen) zamirlerinin felsefi düzlemde özne-özne ilişkisini nitelendirmek üzere birleştirilmesiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Ben-O (I-It) ilişkisi; bu kavramda diğeri sadece bir araç, deneyim nesnesi veya işlevsel bir objedir, oysa Ben-Sen ilişkisinde karşılıklı öznellik ve kutsal biriciklik esastır.