Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ben

Me

Tanım

William James'in benlik kuramında öznenin deneyimleyen 'ben'ine karşılık, gözlemlenen, nesneleşmiş ve ampirik benliği ifade eden nesne zamiri.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireyin aynaya baktığında sadece fiziksel görünümünü değil, aynı zamanda başkalarının onun hakkında ne düşündüğünü, mesleki unvanlarını ve geçmiş başarılarını zihinsel bir nesne olarak ele alıp değerlendirmesi tam olarak 'me' yani ampirik benliğin işleyişidir.

Derin Analiz

William James, benliği iki temel boyuta ayırır: Öznenin farkında olma halini temsil eden saf özne ('I') ve bireyin sahip olduğu tüm somut niteliklerin, toplumsal rollerin ve geçmiş deneyimlerin toplamı olan nesnesel benlik ('me'). 'Me', bireyin fiziksel bedeni, maddi varlıkları, sosyal kimlikleri ve psikolojik özellikleri dahil olmak üzere dışarıdan gözlemlenebilir ve ölçülebilir tüm yönlerini kapsar. Bilişsel ve sosyal psikolojide bu ayrım, benlik kavramının (self-concept) yapı taşını oluşturur; bireyin kendisini nesneleştirerek değerlendirmesine olanak tanır.

Etimoloji

Eski İngilizce 'mē' (ben beni, bana) zamirinden türemiş olup, Germen dillerindeki nesne zamiri köklerine dayanır.

Karıştırmayın

William James'in özne benliği ('I') ile sıklıkla karıştırılır; 'I' deneyimi yaşayan ve eylemi gerçekleştiren özne iken, 'me' bu deneyimin nesnesi ve bilincin içerik malzemesidir.