Beta Dağılımı
Beta Distribution
Tanım
Değerleri 0 ile 1 arasında değişen ve şekli iki parametre (α ve β) ile belirlenen sürekli olasılık dağılımları ailesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun yeni bir terapötik yaklaşımın etkinlik oranını (başarılı seans / toplam seans) araştırdığını varsayalım. Eğer geçmiş verilerde 8 başarı ve 2 başarısızlık elde edilmişse, bu oranların dağılımı α=8 ve β=2 parametrelerine sahip bir beta dağılımı ile modellenerek, gelecekteki bir hastada başarı olasılığının ne olacağına dair Bayesçi bir güven aralığı hesaplanabilir.
Derin Analiz
Olasılık kuramı ve istatistikte beta dağılımı, sınırlı aralıklardaki oranların, olasılıkların veya oran türünden verilerin modellenmesinde temel bir rol oynar. Özellikle Bayesçi istatistikte, Bernoulli ve binom süreçleri için konjuge (eşlenik) önsel dağılım olarak işlev görür. α ve β parametreleri, sırasıyla başarı ve başarısızlık sayılarını veya bunlara karşılık gelen inanç ağırlıklarını temsil eder. Dağılımın esnek yapısı, verinin basık, sağa veya sola çarpanlı, hatta düzgün (uniform) bir form almasına olanak tanır. Psikometrik test teorisinde ve örtük değişken modellemesinde de sıklıkla parametre tahminlemesinde kullanılır.
Etimoloji
İngilizce 'beta' (Yunan alfabesinin ikinci harfi, parametre gösterimi için geleneksel kullanım) ve Latince 'distributio' (dağıtma, paylaştırma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Normal dağılım ile karıştırılır; ancak normal dağılım eksi sonsuzdan artı sonsuza kadar tanımlıyken, beta dağılımı kesin olarak [0, 1] aralığıyla sınırlıdır. Ayrıca binom dağılımı kesikli veri sayımları için kullanılırken, beta dağılımı bu oranların olasılığını modeller.