Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Biçim Bozulması

Form Distortion

Tanım

Gözün optik nitelikleri veya yapay bir mercek sebebiyle retinal ya da görsel projeksiyonda meydana gelen, uyarıcının aslını yansıtmayan geometrik ve biçimsel sapma.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek dereceli astigmatizması olan bir bireyin, kare şeklindeki bir pencere çerçevesine baktığında çerçeveyi hafifçe yamuk veya kenarları kavisli olarak algılaması, optik niteliklerden kaynaklanan klasik bir biçim bozulması örneğidir.

Derin Analiz

Biçim bozulması (form distortion), optik sistemlerin kusurlarından veya odak düzlemlerinin homojen olmamasından kaynaklanan görsel algı anomalilerini ifade eder. Gözün kırılma kusurları (astigmatizma gibi), kornea eğrilikleri ya da yapay optik lenslerin sferik ve kromatik sapmaları, dış dünyadaki fiziksel nesnenin retinaya kusurlu bir formda yansımasına yol açar. Bilişsel ve nörolojik düzeyde ise beyin, bu bozulmuş optik girdiyi telafi etmek için görsel kortekste çeşitli düzeltme mekanizmaları işletir; ancak optik sınırların ötesine geçilen durumlarda görsel algıda kalıcı geometrik çarpıtmalar (örneğin düz çizgilerin kavisli algılanması) kaçınılmaz hale gelir.

Etimoloji

Latince 'forma' (şekil, biçim, görünüş) sözcüğü ile Orta İngilizce kökenli 'distortio' (bükülmek, eğilmek, gerilmek < torquere: bükmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Metamorfopsi (Retinal patolojiler veya nörolojik hasarlar sonucu nesnelerin şekil değiştirdiğinin algılanması; burada sorun optik araç veya mercekten ziyade sinirsel işleme merkezlerindedir).