Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Biçimcilik

Formalism

Tanım

Sanat ve edebiyat eserlerinin içeriğinden veya anlamından ziyade dışsal biçimsel özelliklerinin incelenmesini savunan eleştirel yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir sanat tarihçisinin, bir tablonun içerdiği dini veya siyasi mesajları göz ardı ederek yalnızca kullanılan fırça darbelerinin yönünü, renk paletinin geometrik dağılımını ve kompozisyonun simetrisini analiz etmesi biçimsel yaklaşımın somut bir uygulamasıdır.

Derin Analiz

Biçimcilik, estetik ve bilişsel algı süreçlerinde nesnelerin ya da metinlerin semantik (anlamsal) yükünden soyutlanarak yalnızca yapısal, sentaktik ve biçimsel bileşenleriyle analiz edilmesini öngören bir metodolojidir. Bilişsel psikoloji ve sanat psikolojisi bağlamında bu yaklaşım, insan zihninin görsel veya metinsel uyarıcıları kategorize ederken form, renk, simetri ve ritim gibi temel geometrik ve yapısal özelliklere nasıl öncelik verdiğini inceler. İçerik odaklı analizlerin aksine, biçimsel inceleme öznenin (izleyici veya okuyucunun) estetik nesneyle kurduğu ilk algısal temasın mekaniklerini ve zihinsel şemalarını Coşku veya anlam arayışından bağımsız olarak haritalandırır.

Etimoloji

Latince 'forma' (şekil, biçim, dış görünüş) sözcüğünden türetilmiş olup, sanatsal veya edebi üretimlerde özden ziyade yapısal formun merkeze alınmasını ifade eden türev bir terimdir.

Karıştırmayın

İçerikçilik (contentism) ile karıştırılır; içerikçilik eserin ilettiği mesaja ve anlama odaklanırken, biçimcilik tamamen yapının teknik ve estetik formuna odaklanır.