Bildirme Kipi
İndicative
Tanım
Dilbilimde ve bilişsel edimbilimde, emir, soru veya dilek bildirmeksizin doğrudan düz cümleler kurmaya yarayan fiil kipi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöropsikoloji laboratuvarında yürütülen sözel akıcılık testinde, hastanın 'Hasta bugün taburcu oldu' cümlesini kurması bildirme kipi kullanımına somut bir örnektir; zira bu ifade ne bir soru ne de bir buyruk, aksine test ortamındaki bir durumu doğrudan bildiren düz bir önermedir.
Derin Analiz
Bildirme kipi, insan bilişinde gerçeği, olgusallığı ve dış dünyadaki nesnel durumu kodlayan temel dilbilgisel kategoridir. Bilişsel bilimler perspektifinden bakıldığında, bu kipin kullanımı, zihnin hipotez üretme, durum tespiti yapma ve declarative memory (açık bellek) içeriklerini sembolik formda dışa vurma kapasitesiyle doğrudan ilişkilidir. Karşıt olarak kullanılan imperatif (emir) veya subjuntif (dilek-şart) kipler zihinsel niyetleri ve olasılıkları manipüle ederken, indicative doğrudan 'olan'ı, yani gerçeklik iddiası taşıyan önermeleri yapılandırır. Psikolinguistik açıdan, bu kipin işlenmesi Broca alanı ve sol inferior frontal girus üzerinde minimal karmaşıklıkla gerçekleştirilir çünkü doğruluk değeri (truth-value) taşıyan önermelerin temel formunu temsil eder.
Etimoloji
Latince 'indicativus' (işaret eden, bildiren) kelimesinden türetilmiş olup, 'indicare' (göstermek, beyan etmek) fiiline dayanır.
Karıştırmayın
Imperative (Emir kipi) ve subjunctive (Dilek-şart kipi) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici temel fark, bildirme kipinin doğrudan bir eylem talep etmemesi veya olasılık/hipotez barındırmaması, nesnel bir bildirim sunmasıdır.