İmperatif

İmperative

Tanım

Kritik veya acil nitelikteki her türlü buyruk, zorunluluk ya da psikodinamik düzeyde süperegonun talepkar baskısı.

Örnek Vaka / Uygulama

Psikodinamik yönelimli bir psikoterapi seansında, danışanın sürekli olarak 'hata yapmamalısın' yönündeki içsel sesinin aslında süperegonun katı bir imperatifi olduğu ve suçluluk duygularını tetiklediği fark edilir.

Derin Analiz

Terim çok disiplinli bir yapıya sahip olup psikanalitik kuramda üstbenliğin (süperego) bilinçdışı düzeyde işleyen otoriter ve buyurgan sesini temsil eder. Bu bağlamda bireyin davranışlarını şekillendiren içselleştirilmiş ebeveyn veya toplumsal yasakları ve direktifleri barındırır. Dilbilimde ise emir kipini ifade ederken, felsefi ve klinik düzlemde kaçınılmaz etik veya pratik zorunlulukları nitelendirir.

Etimoloji

Latince 'imperare' (emretmek, buyurmak) fiilinden türetilen 'imperativus' kelimesinden modern dillere geçmiştir.

Karıştırmayın

Kategorik imperatif (Kantçı ahlak yasası) ile karıştırılabilir; imperatif genel bir talep veya emir niteliği taşırken kategorik imperatif istisnasız ve evrensel bir ahlaki zorunluluktur.

Keşfetmeye Devam Edin

İçselleştirme

İnternalization

Bireyin dışsal sosyal çevreye ait özellikleri, inançları ve tutumları bilinçdışı bir zihinsel süreçle kendi benliğinin yapı taşı haline getirmesidir.

İncele