Kat
Khat (chat; Kat; Qat)
Tanım
Doğu Afrika ve Arap Yarımadası'na özgü, amfetamin benzeri uyarıcı etkilere sahip Catha edulis bitkisinin yapraklarından elde edilen bitkisel bir merkezi sinir sistemi uyarıcısıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda, Doğu Afrika kökenli göçmen bir hastanın son dönemde artan paranoid düşünceler, uykusuzluk ve işlevsellik kaybı ile başvurması durumunda; anamnezde geleneksel sosyal ortamlarda uzun saatler boyunca kat yapraklarını çiğneme alışkanlığının sorgulanması, tablonun madde kullanımından ileri gelen psikotik bozukluk olarak ayırt edilmesini sağlar.
Derin Analiz
Kat bitkisinin psikoaktif özelliklerinden sorumlu olan ana bileşen katinondur (cathinone); bu molekül kimyasal yapısı itibarıyla amfetamin ile büyük benzerlik gösterir. Çiğneme yoluyla tüketildiğinde presinaptik sinir uçlarından dopamin venorepinefrin salınımını tetikleyerek hafif düzeyde mental uyanıklık, iştah bastırma ve öfori yaratır. Uzun süreli ve yüksek dozlarda kullanımı, amfetamin türevlerinde olduğu gibi farmakolojik tolerans, psikolojik bağımlılık ve ağır vakalarda davranışsal disorganizasyon ile amfetamin benzeri psikotik tabloları tetikleyebilir.
Etimoloji
Arapça 'qāt' (قات) kelimesinden türetilmiş olup, Doğu Afrika ve Arap Yarımadası'nda doğal olarak yetişen Catha edulis bitkisinin yerel adını ifade eder.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Katinon
Katinon
Cathinone
Catha edulis (khat) çalıSının yapraklarında bulunan, kimyasal olarak amfetaminlere benzeyen ve merkezi sinir sistemini uyarıcı etki gösteren bir monoamin alkaloididir.
İncele
Amfetamin
Amfetamin
Amphetamine
Merkezi sinir sistemini uyaran, katekolamin salınımını artırarak uyanıklık, odaklanma ve enerji yükselmesine yol açan sentetik stimülan prototipidir.
İncele
Madde Kullanım Bozukluğu
Madde Kullanım Bozukluğu
Substance Use Disorder
Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.
İncele