Kat
Kat
Tanım
Catha edulis bitkisinin yapraklarının çiğnenmesiyle kullanılan, amfetamin benzeri uyarıcı etkilere sahip alkaloidler içeren bitkisel madde.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmede, Somali kökenli bir danışanın akşam saatlerinde sosyal ortamlarda sıklıkla yaprak çiğneme alışkanlığı olduğunu, bu durumun ardından uykusuzluk, taşikardi ve sonrasında gelişen irritabilite (huzursuzluk) tablosu sergilediği gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Kat, içerdiği katinon ve katin gibi uyarıcı maddeler dolayısıyla merkezi sinir sistemini doğrudan etkileyen psikoaktif bir maddedir. Sinapslarda dopamin ve norepinefrin geri alımını inhibe ederek salınımını artırır; bu mekanizma nörokimyasal düzeyde öfori, uyanıklık ve iştah kaybına yol açar. Uzun süreli ve yüksek dozda kullanımı, amfetamin türevlerine benzer şekilde tolerans gelişimine, psikolojik bağımlılığa, paranoid psikozlara ve kardiyovasküler sistem komplikasyonlarına zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
Arapça 'qāt' (قات) kelimesinden türetilmiş olup, Doğu Afrika ve Arap Yarımadası'nda yetişen Catha edulis bitkisinin adını ifade eder.
Karıştırmayın
Kafein ve kokain; kat ise bitkisel kökenli fenetilamin türevi bir uyarıcıdır ve etki süresi ile metabolik profili bakımından bunlardan ayrılır.