Bilişsel-değerlendirici Tutarlılık
Cognitive–evaluative Consistency
Tanım
Bir tutumun bilişsel temeli ile genel tutumun değer biçme düzeyi arasındaki uyum derecesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bireyin, fast-food tüketiminin sağlığa zararlı olduğu yönünde aşırı derecede güçlü bilimsel bilgilere (bilişsel temel) sahip olmasına rağmen düzenli olarak fast-food tüketmekten büyük bir zevk alması ve bunu savunması durumunda bilişsel-değerlendirici tutarlılık düşüktür.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve tutum kuramları bağlamında, bireyin bir nesne, olay veya kişiye yönelik sahip olduğu inançlar yığını (bilişsel temel) ile o unsura atfettiği genel duygusal/değersel yönelimin matematiksel ve mantıksal uyumunu ifade eder. Festinger'ın Bilişsel Çelişki Kuramı'nın yapı taşlarından biri olan bu kavram, insan zihninin mantıksal tutarsızlık durumlarında yaşadığı psikolojik gerilimi ve bu gerilimi azaltmak için bilişleri ya da tutumları yeniden yapılandırma motivasyonunu açıklar. Düşük tutarlılık durumu, bireylerde rasyonelleştirme süreçlerini tetikler.
Etimoloji
Latince 'cognitio' [bilme, idrak etme] + 'aestimare' [değer biçmek, tartmak] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Duygusal-bilişsel tutarlılık (duygusal tepkiler ile inançlar arasındaki uyumu inceler; burada ise genel değersel yargı odak noktasıdır).
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
Tutumun Temelleri
Bases Of An Attitude
Bir tutumun türetildiği bilgi türlerini; yani duygusal, bilişsel ve davranışsal kökenleri ifade eden psikolojik yapı taşı.
Duygusal-değerlendirici Tutarlılık
Affective–evaluative Consistency
Bir tutumun duygusal temeli ile genel değerlendirmesi arasındaki değersel uyum derecesi.