Bilişsel Genelleme
Cognitive Generalization
Tanım
Bir bağlamda edinilen bilgi, kavram veya becerilerin, benzer yapılara sahip farklı bir alan veya probleme aktarılabilmesi kapasitesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yazılım geliştirmede nesne yönelimli programlama mantığını (OOP) kavrayan bir bireyin, bu soyut soyutlama ve sınıflandırma mantığını tamamen farklı bir alan olan insan kaynakları süreçlerinde iş akışı tasarlarken başarıyla uygulaması bilişsel genellemenin somut bir örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel genelleme, insan zihninin ket vurma ve kategorizasyon süreçleriyle doğrudan ilişkilidir. Birey, yeni bir uyaranla karşılaştığında bellek sistemlerindeki eski şemaları devreye sokar ve tümevarımsal bir çıkarımla mevcut bilgiyi yeni duruma uyarlar. Bilişsel dilbilimde, bu mekanizma dilin ve anlamın inşasında temel bir rol oynarken; bilişsel esneklik, yürütücü işlevler ve prefrontal korteksteki sinaptik ağların iş birliğiyle yürütülür. Aşırı genelleme (overgeneralization) durumlarında ise bu adaptif mekanizma işlevselliğini yitirerek bilişsel çarpıtmaların ve maladaptif inançların temellerini atabilir.
Etimoloji
Latince 'cognitio' (bilme, tanıma, öğrenme) ve 'generare' (üretmek, oluşturmak, yaymak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Stimulus generalization (Uyarıcı genellemesi) ile sıklıkla karıştırılır; uyarıcı genellemesi daha çok klasik koşullanmada benzer uyarıcılara benzer tepkiler verilmesini kapsayan davranışçı bir süreçken, bilişsel genelleme üst düzey soyut kavramların ve stratejilerin transferini içeren karmaşık bir bilişsel işlemdir.