Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bilişsel Odaklı Öğretim

Cognitively Guided İnstruction

Tanım

Öğretmenlerin yönergelerini öğrencilerin mevcut bilgi ve performans düzeylerine göre şekillendirdiği, çocukların hazır bulunuşluklarına dayalı bir eğitim yaklaşımıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Üçüncü sınıf matematik dersinde öğretmenin öğrencilere doğrudan 'bölme işlemi basamaklarını' ezberletmek yerine, '24 elmayı 4 çocuğa eşit paylaştırmak isteseydiniz zihninizde nasıl bir yol izlerdiniz?' sorusunu yöneltmesi. Öğrencilerin kimisi gruplama yaparken, kimisi geriye doğru çıkarma yöntemiyle kendi çözüm yollarını bulur ve öğretmen dersi bu bireysel bilişsel temsiller üzerinden yapılandırır.

Derin Analiz

Bilişsel Odaklı Öğretim (CGI), yapılandırmacılık kuramının eğitim pratiklerine evrilmiş halidir. Temelinde, öğrencinin zihinsel şemalarının dışarıdan dayatılan kurallarla değil, aktif problem çözme süreçleriyle yeniden organize olduğu varsayımı yatar. Nörobilişsel açıdan bu yaklaşım, çalışma belleği yükünü optimize eder ve uzun süreli bellekteki ağların anlamlı bağlar kurmasını tetikler. Öğretmenin rolü bir otorite olmaktan çıkıp, öğrencinin içsel bilişsel stratejilerini gözlemleyen ve bu stratejileri yukarı taşıyan bir kolaylaştırıcıya (facilitator) dönüşür. Problem çözme esnasında bireyin kendi özgün algoritmalarını üretmesine izin verilmesi, üstbilişsel (metacognitive) becerilerin gelişimini doğrudan destekler.

Etimoloji

Latince 'cognoscere' (bilmek, kavramak) kökünden türetilen 'cognitio' (biliş) ile Eski İngilizce 'gieddian' (anlatmak, rehberlik etmek) ve Latince 'instructio' (düzenleme, eğitme) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Geleneksel Doğrudan Öğretim (Direct Instruction) ile karıştırılır; doğrudan öğretimde bilgi öğretmen merkezli olarak parça parça aktarılırken, bilişsel odaklı öğretimde süreç öğrencinin içsel zihinsel modellerinden hareketle şekillenir.