Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çekici Dinamikleri

Attractor Dynamics

Tanım

Tekrarlayan hareketler sırasında hedeflerin, geri bildirimin ve çevresel etmenlerin zaman içindeki değişimini ve etkileşimini inceleyen analitik yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir ritmik jimnastikçinin çember çevirme hareketini tekrarlarken rüzgar gibi dışsal bir dirençle karşılaşmasına rağmen hareketin akışını bozmadan kısa sürede ideal yörüngesine (çekici durumuna) geri dönmesi bu dinamikle açıklanır.

Derin Analiz

Dinamik sistemler teorisinin bilişsel ve motor kontrol alanlarına uyarlanmış hali olan çekici dinamikleri, karmaşık biyolojik sistemlerin kararlı durumlarını veya faz uzayındaki eğilimlerini inceler. Motor öğrenme ve hareket kontrolünde, sistemin evrildiği tercih edilen koordinasyon kalıplarını ('çekici' durumları) matematiksel olarak modellenmesini sağlar. Nöral ağlarda ise bir ağın ulaştığı kararlı aktivasyon örüntülerini temsil eder; bu sayede sistem dışsal perturbasyonlara (bozulmalara) rağmen kendi kararlı durumuna geri dönebilir.

Etimoloji

Latince 'attrahere' (çekmek, kendine doğru çekmek) fiilinden türetilen 'attractor' ile Yunanca 'dynamikos' (güce, kuvvete ilişkin) kelimesinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Motor program teorisi; çünkü motor programlar hareketi merkezi bir komut dosyası olarak görürken, çekici dinamikleri hareketi sistemin çevresel kısıtlamalarla kendi kendine organize olan bir sonucu olarak ele alır.