Çelişkili Temsil
Contradictory Representation
Tanım
İki zihinsel imge arasındaki uyuşmazlık nedeniyle, birinin diğerinin belirmesini engellediği ve ilgili bilişsel süreci durdurduğu durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir mimarın, aynı kolonun hem tamamen şeffaf camdan hem de hiç ışık geçirmeyen yoğun beton bloktan oluştuğunu aynı anda zihninde canlandırmaya çalışması ve bu imge çakışması yüzünden tasarım sürecinde anlık bir zihinsel tıkanıklık yaşaması.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve zihinsel imgeleme literatüründe çelişkili temsil, çalışma belleğinin ve görsel-uzamsal işleme kapasitesinin sınırlarıyla doğrudan ilişkilidir. Aynı anda hem yuvarlak hem de kare olan tek bir nesnenin zihinsel görselleştirmesi yapılmaya çalışıldığında, bu iki geometrik formun birbirini dışlayan özellikleri bilişsel bir kilitlenmeye yol açar. Prefrontal korteks ve parietal ağlar üzerindeki bu aşırı çakışma, her iki temsilin de stabil bir şekilde sürdürülmesini engeller ve sistemin ileri düzey mantıksal veya imgesel manipülasyon yapmasını geçici olarak bloke eder.
Etimoloji
Latince 'contra-' (karşı, zıt) + 'dicere' (söylemek) kökünden türetilen 'contradictorius' ile Latince 'representare' (yeniden sunmak, betimlemek) fiilinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Bilişsel çelişki (cognitive dissonance) ile karıştırılabilir; ancak bilişsel çelişki inançlar veya tutumlar arasındaki ahlaki/mantıksal uyumsuzluğu ifade ederken, çelişkili temsil doğrudan yapısal ve duyusal zihinsel imgelerin eş zamanlı olarak temsil edilememesini ifade eder.